13 Eki 2020

E-TİCARET SİTE TEMALARI NEDİR.

E-ticaret teması nedir ve tema seçerken nelere dikkat etmelisiniz?
E-ticaret teması nedir ve tema seçerken nelere dikkat etmelisiniz?
Doğru e-ticaret teması, e-ticaret sitesinin göze daha görünmesini sağlarken, kullanıcı deneyimini geliştirerek ziyaretçilerin site üzerinde daha fazla vakit geçirmelerini ve geri dönüşümleri artırmaya yardımcı olur.

E-ticaret teması seçerken, belli başlı konulara dikkat etmek bu nedenle de önemlidir. Tema seçimlerinde bilinmesi gerekenlere geçmeden önce, e-ticaret teması nedir ve ne amaca hizmet eder onu ele alalım.

E-ticaret teması nedir?
E-ticaret teması, web sitenin tasarımı ve tasarımında kullanılan öğelerin tamamına verilen bir isimdir. E-ticaret sitesinin tasarımında belli bir konseptin kullanılması, site arayüzü üzerindeki öğelerin nerede nasıl konumlandırılacağı, hangi renklerin kullanılacağı, butonların büyüklükleri ve renkleri, yazı fontları, fontların büyüklükleri, sepet ikonları, ürün, kategori ve varış sayfalarının tasarımlarının nasıl yapıldığı, web sitenin temasını belirler.

Bir süreklilik sağlamak ve bir konsepte uyum sağlaması için bu tasarım öğelerinde standart yaklaşımlar sergilenerek, sitenin tamamında aynı temanın uygulanması sağlanır.

Tasarımsal değişiklikler, işin hangi sektörle ilgili olduğuna; ulaşılacak hedef kitleye, satılacak ürünlere göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle de birçok farklı e-ticaret teması bulunmaktadır.

Temalar, hem ücretsiz hem de ücretli e-ticaret yazılımlarında mevcuttur. İnternet üzerindeki e-ticaret site temalarını inceleyerek, kendi e-ticaret siteniz için bir konsept belirleyebileceğiniz gibi e-ticaret altyapı sağlayıcılarının hazır e-ticaret şablonlarından yararlanabilir ya da bu sağlayıcıların size özel tema hazırlamalarını talep edebilirsiniz.

E-ticaret teması seçerken nelere dikkat etmelisiniz?

Tema seçimi kullanıcı deneyimi ve teknik konuların yanı sıra sitenize duyulan güven açısından da önemlidir. Kolay kullanım, göze hitap edilicilik ve trendlere uygunluk da temalarda dikkat edilmesi gereken noktalar arasındadır. Temel olarak tema seçiminde dikkat etmeniz gereken unsurları da şu şekilde sıralayabiliriz:

Göze hitap edicilik
Seçtiğiniz temanın tasarımının göze hitap etmesi oldukça önemli. Site tasarımlarının tüketicilerin siteye güvenmesinde önemli bir rolu bulunur. Göze hitap etmeyen, kolay anlaşılmayan ve karmaşık tasarımlar günümüzde tercih edilmediği gibi tüketicilerin güvenini kazanma konusunda da negatif bir etkiye sahiptir.

Seçtiğiniz temanın göze hitap etmesi ve kolay anlaşılabilir olması ziyaretçileri e-ticaret sitenizde tutabilmek için önemli bir faktördür. Göze hitap edicilikle beraber tasarım trendlerine uyumluluk da sitenizin günceli yakaladığını gösterdiği için pozitif bir etki yaratır.

Renk dağılımı ve tasarımda renklerin kullanımı
Renk seçimi, firmalar için oldukça önemlidir. Renklerin psikolojisi sayesinde tüketicilerin bilinçaltına farklı mesajlar verilebildiği gibi renkler geri dönüşümlerde de önemli bir rol oynar.

Bu nedenle de site tasarımınızda renklerin dağılımı, bu renklerin nerede ve nasıl kullanıldığı oldukça önemlidir. Web site tasarımlarında en fazla 3 ana renk kullanılması ideal bir yaklaşımdır. Çok fazla renk kullanımı, verilmek istenen renk psikolojisinin önüne geçebilmektedir. Tabii ki farklı sektörlerde bu kuralın dışına çıkılabilir. Örneğin çocuklara yönelik bir sektörde daha fazla renk kullanmak uygun olabilir.

Tema üzerinde, buton renkleri, sepet ikon rengi, logo renkleri, menü çubuğundaki aktif öğelerin renkleri, ara çizgi renklerinin birbiriyle uyumlu olması gerekir. Özellikle sepete ekleme ve satın alma butonlarının renklerinin dikkat çekici olması da gerekir. Ziyaretçileri belli bir eyleme geçirebilmek ve onlara kolaylık sağlamak için bu noktalara özellikle dikkat etmeniz gerekir.

Marka ve ürünlerinize uyumluluk
Her tema ve tasarım her marka için uyumlu değildir. Tasarımda kullanılan fazı fontları, renkler, menü kullanımları firmadan firmaya, yapılan işe ve satılan ürünlere göre değişiklik gösterebilir.

Örneğin, birçok farklı kategoride geniş bir ürün yelpazeniz bulunuyorsa kategori görünümü ve navigasyonu kolay olan ve birçok ürünü aynı anda gösterebilecek bir tasarıma yönelmeniz daha doğru olacaktır.

Ya da niş bir pazarda az ürünle yer almayı hedefliyorsunuz, kategori görünümünden çok mevcut ürünlerinizi daha fazla öne çıkartacak tasarımları seçmeniz daha doğru bir yaklaşım olur.

Tema seçimi konusunda rakip veya sizinle benzer sektörde olan firmaların web sitelerini incelemeniz, tasarım konusunda sizin de nasıl bir adım atmanız gerektiği konusunda size bir takım fikirler verecektir.

Ürün ve kategori sayfaları
Ürün ve kategori sayfalarınız e-ticaret sitenizin en önemli sayfaları arasında yer alır. Bu sebeple de bu sayfaların kullanışlığı ve göze hitap ediciliği çok önemlidir. Tüketiciler ürün sayfalarınızı incelediğinde ürünleriniz hakkında gereken detayları rahatlıkla görebilmeli, ürün fotoğraflarınız inceleyebilmeli ve kolay bir şekilde ürünü sepetlerine ekleyebilmeli ya da doğrudan satın alabilmeliler.

Ürün kategori sayfalarında ise ürünlerin listeleniş şekli, ürün fiyatlarının nasıl göründüğü, ürün fotoğraflarının boyutu ve ürünleri filtreleme özelliklerinin olması gerekir. Böylelikle herhangi bir kategori üzerinde ziyaretçiler rahatlıkla aradıkları ürünlere ulaşabilirler ve tüm ürünlerin fiyatlarını da bu sayfalar üzerinden görebilirler.

Mobil görünüm
Tema seçerken dikkat etmeniz gereken noktalardan biri de web sitenizin mobil cihazlarda nasıl göründüğü ve ne kadar hızlı olduğudur.

13 Eki 2020

Dünyada ve Türkiye’de E-Ticaret

Hızla gelişen teknolojinin desteklediği internetin, Dünya’da ve Türkiye’de bir alışveriş kanalı olarak tercihi ve dolayısıyla e-ticaret hacmi giderek artmaktadır. Bu kanalda işletmelerin rekabetçi kalabilmeleri ve daha iyi ürün karması sunabilmeleri tüketici davranışını ve davranışa etki eden faktörleri daha iyi anlamaları ile mümkündür.

Dünyada E-Ticaret
Dünya üzerinde internet ve bilişim teknolojilerine erişim imkanının artmasıyla e-ticaretin global ticaret pazarından aldığı pay da giderek yükselmektedir. 2017 itibariyle yaklaşık 7,5 milyar olan insan nüfusunun yaklaşık yarısı olan 3,6 milyarı internet kullanıcısı konumundadır. Ecommercefoundation.org tarafından yayınlanmış 2016 global B2C e-ticaret raporuna göre 15 yaş üzerindeki insan sayısı 5,563 milyardır ve bu insanların %26’sı yani 1,436 milyar insan Internet üzerinden en az bir kere ürün veya hizmet alışverişi yapmış durumdadır. Global e-ticaret işlem hacmi 2015 yılında 2,272 trilyon $ rakamından 2016 yılında %17,5 artış göstererek 2,671 trilyon $ rakamına ulaşmış durumdadır (Şekil 1.14)

Şekil 1.14. Global B2C e-ticaret işlem hacmi ve erişimi
Kaynak: ECommerce Foundation 2016 global B2C e-ticaret raporu

Çizelge 1.11 ile verildiği gibi bölgesel olarak rapora bakıldığında; B2C alanında dünyanın en güçlü bölgesi Asya-Pasifik’tir. Asya-Pasifik bölgesi 2015 yılı verilerine bakıldığında 1,056 trilyon $ işlem hacmi ile Kuzey Amerika (664 milyar$) ve Avrupa (505 milyar$) bölgesini geride bırakmıştır. Ülkeler bazında incelendiğinde Çin tek başına 766,5 milyar$ işlem hacmi ile Amerika (595 milyar$) ve İngiltere (174,5 milyar$) üzerinde liderliğini sürdürmüştür. Bu üç ülke global B2C pazarı işlem hacminin %68’ine sahip konumdadır.

Çizelge 1.10. Dünya bölgeler e-ticaret işlem hacimleri

Dünya GSYIH olarak 2015 yılında bir önceki yıla göre %1,9 büyümüştür. E-ticaretin, GSYIH içindeki payı olarak tanımlanabilecek olan e-GSYIH oranı 2014 yılında %2,44’den 2015 yılında %3,11’e yükselerek global GSYIH’ dan aldığı payını artırmıştır. E-ticarete olan rağbetin giderek arttığı söylenebilir.

Çizelge 1.11. Dünya GSYH ve E-GSYH istatistikleri

Şekil 1.15. Dünya GSYIH içinde e-ticaretin payı (E-GSYH)
Kaynak: ECommerce Foundation 2016 global B2C e-ticaret raporu

Nielsen tarafından yapılmış olan Global Connected Commerce 2016 raporuna göre online satışlardaki artışın bütün ürün kategorileri eşit değildir. Raporda ürün grupları iki sınıfa ayrılmıştır. (Çizelge 1.12) Tüketim malları ve dayanıklı tüketim malları olarak yapılan sınıflandırmada çalışmaya katılan çoğu kişinin online alışverişte dayanıklı tüketim grubundaki ürünleri tüketim grubundakilere göre daha çok satın aldıklarını bulunmuştur. Katılımcıların %55’i giyim ürünlerini, %50’si kitap, müzik ve kırtasiye ürünlerini ve %49’ı ise seyahat ürün/hizmetlerini en az bir kere online olarak aldıklarını belirtmişlerdir.

Çizelge 1.12. Çalışmada kullanılan ürün sınıflandırması

Şekil 1.16. İnternet üzerinden alınan ürünlerin sıralaması
Kaynak: Global Connected Commerce-Haziran 2016, www.nielsen.com

Çalışmaya göre seyahat ürünleri bütün bölgelerde en çok tercih edilen beş kategoriden biri olurken kitap, müzik ve kırtasiye ürünleri Japonya, Amerika, Avusturalya ve Güney Afrika’da en üst sıralarda yer almıştır. Tüketim ürünleri sipariş listesinde aşağılarda yer almıştır. Katılımcıların %11’i taze gıda veya alkollü içecek ekleri online olarak sipariş verdiklerini belirtmişlerdir. Buna istisna olarak güzellik ve kişisel bakım ürünlerini online olarak sipariş verenlerin oranı %35, video oyunu kategorisinde %30, mobilya ve dekorasyon ürünlerinde ise %23 olarak gerçekleşmiştir. Online kanalların kişiselleştirme ve özelleştirmeye çok uygun
olması güzellik ve kişisel bakım ürünlerinin online satışını artıran faktör olmuştur. Yine aynı araştırmaya göre ülkelerin satın alma sıklığı anlamlı farklılıklar içermektedir. Asya ve Avrupa ülkelerinde bu oran oldukça yüksek bulunmuştur. Güney Koreli katılımcıların %77’si kıyafeti online almayı tercih ederken, Japonya kitap, müzik ve kırtasiye ürünlerinde %79, Almanya her iki kategoride %76 ve %75 seviyesine ulaşmıştır.

Çizelge 1.13. Online alışverişte ülkelere göre ürün dağılımı

Türkiye’de E-Ticaret
E-ticaret global arenada giderek büyümeyi sürdürürken, Türkiye’de gelişmelere ayak uydurmaya çalışmaktadır. E-ticaretle ilgili ülkemizde veri ve istatistiki kaynaklar sınırlı olmakla birlikte araştırmada üç önemli kaynaktan yararlanılmıştır. Bunlar TÜİK, Bankalar Arası Kart Merkezi (BKM) ve Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD) raporlarıdır.
TÜBİSAD tarafından yayınlanmış E-Ticaret 2015 Pazar Büyüklüğü raporuna göre Türkiye’de 2015 yılı e-ticaret işlem hacmi 24,7 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılına göre %75’lik, 2014 yılına göre %31’lik bir artış söz konusudur. 2015 yılında gerçekleşen işlem hacminin 11,4 milyar TL’si perakende dışı, 13,3 milyar TL’si perakende sektöründe yer almıştır. Şekil 1.17’de e-ticaret pazar büyüklüğü için sektör ve yıl karşılaştırması görülmektedir.

Şekil 1.17. Türkiye’de e-ticaret Pazar büyüklüğü Kaynak: TÜBİSAD E-Ticaret 2015 Pazar Büyüklüğü Raporu

Kategori ve site sayıları incelendiğinde sadece online alanda var olan site sayısı 2015 yılı için 365, bahis site sayısı 6, seyahatle ilgili site sayısı 129 ve çok kanallı perakende site sayısı 385 adettir. Ülkeler bazında e-ticarete bakıldığında ise online perakende / toplam perakende indeksinde Türkiye %2 puan alabilmiştir. Bu oran İngiltere için %12,6, Amerika için %9,2 olarak gerçekleşmiştir (Çizelge 1.14)

Çizelge 1.14. Ülkelerin online satış / toplam satış sıralaması

TÜİK tarafından yayınlanan alışveriş istatistiklerine göre ise internet üzerinden alışveriş yapan bireylerin 2015 yılı Nisan ile 2016 yılı Mart aylarını kapsayan on iki aylık dönemde %60’ı giyim ve spor malzemesi, %29,7’si seyahat bileti, araç kiralama, %25,8’i ev eşyası (Mobilya, oyuncak, beyaz eşya), %21’i elektronik araçlar (Cep telefonu, kamera, radyo, TV, DVD oynatıcı), %19,8’i gıda maddeleri ile günlük gereksinimler (çiçek, kozmetik, tütün ve içecekler dahil) satın almıştır. 2015 yılında internetten mal ve hizmet sipariş veren ya da satın alanların oranı 2015 yılında %33,1’den 2016 yılında %34,1’e yükselmiştir. Ülkemizde en çok tercih edilen ürün kategorisi %60 ile giyim ve spor malzemeleri olmuştur. Bunu sırasıyla seyahat harcamaları ve ev eşyası alımları izlemiştir (Çizelge 1.15).

Çizelge 1.15. Türkiye’de internetten satın alınan ürün gruplarının dağılımı

Çizelge 1.16. Türkiye’de ürün gruplarına olan online talep değişimi

TÜİK tarafından yayınlanan sorun endeksine göre ülkemizde internet üzerinden alışveriş yapanlardan sorun yaşayanların oranı 2015 yılında %23,2’den 2016 yılında %24,9’a yükselmiştir. Türk tüketicilerin karşılaştığı en önemli iki sorun teslimatın yavaş olması ve hasarlı ürün veya teslimatın yapılmaması olmak üzere genel olarak lojistik sorunlar olduğu söylenebilir (TÜİK)

Çizelge 1.17. Türkiye’de internet alışverişi sorun endeksi

TÜİK tarafından 2015 yılı için yapılan bir çalışmada internet üzerinden herhangi bir ürün veya hizmeti satın almayanların oranı %72,3 olarak gerçekleşmiştir. Bu kişilerin online alışveriş yapmama nedenleri incelendiğinde %81,2 ile ürünü yerinde görerek alma isteği ve %44,9 ödemede gizlilik veya güvenlik kaygıları olduğu görülmektedir. Şekil 1.18’de tüm gerekçeler belirtilmiştir.

Hızla gelişen teknolojinin desteklediği internetin, Dünya’da ve Türkiye’de bir alışveriş kanalı olarak tercihi ve dolayısıyla e-ticaret hacmi giderek artmaktadır. Bu kanalda işletmelerin rekabetçi kalabilmeleri ve daha iyi ürün karması sunabilmeleri tüketici davranışını ve davranışa etki eden faktörleri daha iyi anlamaları ile mümkündür.

Dünyada E-Ticaret
Dünya üzerinde internet ve bilişim teknolojilerine erişim imkanının artmasıyla e-ticaretin global ticaret pazarından aldığı pay da giderek yükselmektedir. 2017 itibariyle yaklaşık 7,5 milyar olan insan nüfusunun yaklaşık yarısı olan 3,6 milyarı internet kullanıcısı konumundadır. Ecommercefoundation.org tarafından yayınlanmış 2016 global B2C e-ticaret raporuna göre 15 yaş üzerindeki insan sayısı 5,563 milyardır ve bu insanların %26’sı yani 1,436 milyar insan Internet üzerinden en az bir kere ürün veya hizmet alışverişi yapmış durumdadır. Global e-ticaret işlem hacmi 2015 yılında 2,272 trilyon $ rakamından 2016 yılında %17,5 artış göstererek 2,671 trilyon $ rakamına ulaşmış durumdadır (Şekil 1.14)

Şekil 1.14. Global B2C e-ticaret işlem hacmi ve erişimi
Kaynak: ECommerce Foundation 2016 global B2C e-ticaret raporu

Çizelge 1.11 ile verildiği gibi bölgesel olarak rapora bakıldığında; B2C alanında dünyanın en güçlü bölgesi Asya-Pasifik’tir. Asya-Pasifik bölgesi 2015 yılı verilerine bakıldığında 1,056 trilyon $ işlem hacmi ile Kuzey Amerika (664 milyar$) ve Avrupa (505 milyar$) bölgesini geride bırakmıştır. Ülkeler bazında incelendiğinde Çin tek başına 766,5 milyar$ işlem hacmi ile Amerika (595 milyar$) ve İngiltere (174,5 milyar$) üzerinde liderliğini sürdürmüştür. Bu üç ülke global B2C pazarı işlem hacminin %68’ine sahip konumdadır.

Çizelge 1.10. Dünya bölgeler e-ticaret işlem hacimleri

Dünya GSYIH olarak 2015 yılında bir önceki yıla göre %1,9 büyümüştür. E-ticaretin, GSYIH içindeki payı olarak tanımlanabilecek olan e-GSYIH oranı 2014 yılında %2,44’den 2015 yılında %3,11’e yükselerek global GSYIH’ dan aldığı payını artırmıştır. E-ticarete olan rağbetin giderek arttığı söylenebilir.

Çizelge 1.11. Dünya GSYH ve E-GSYH istatistikleri

Şekil 1.15. Dünya GSYIH içinde e-ticaretin payı (E-GSYH)
Kaynak: ECommerce Foundation 2016 global B2C e-ticaret raporu

Nielsen tarafından yapılmış olan Global Connected Commerce 2016 raporuna göre online satışlardaki artışın bütün ürün kategorileri eşit değildir. Raporda ürün grupları iki sınıfa ayrılmıştır. (Çizelge 1.12) Tüketim malları ve dayanıklı tüketim malları olarak yapılan sınıflandırmada çalışmaya katılan çoğu kişinin online alışverişte dayanıklı tüketim grubundaki ürünleri tüketim grubundakilere göre daha çok satın aldıklarını bulunmuştur. Katılımcıların %55’i giyim ürünlerini, %50’si kitap, müzik ve kırtasiye ürünlerini ve %49’ı ise seyahat ürün/hizmetlerini en az bir kere online olarak aldıklarını belirtmişlerdir.

Çizelge 1.12. Çalışmada kullanılan ürün sınıflandırması

Şekil 1.16. İnternet üzerinden alınan ürünlerin sıralaması
Kaynak: Global Connected Commerce-Haziran 2016, www.nielsen.com

Çalışmaya göre seyahat ürünleri bütün bölgelerde en çok tercih edilen beş kategoriden biri olurken kitap, müzik ve kırtasiye ürünleri Japonya, Amerika, Avusturalya ve Güney Afrika’da en üst sıralarda yer almıştır. Tüketim ürünleri sipariş listesinde aşağılarda yer almıştır. Katılımcıların %11’i taze gıda veya alkollü içecek ekleri online olarak sipariş verdiklerini belirtmişlerdir. Buna istisna olarak güzellik ve kişisel bakım ürünlerini online olarak sipariş verenlerin oranı %35, video oyunu kategorisinde %30, mobilya ve dekorasyon ürünlerinde ise %23 olarak gerçekleşmiştir. Online kanalların kişiselleştirme ve özelleştirmeye çok uygun
olması güzellik ve kişisel bakım ürünlerinin online satışını artıran faktör olmuştur. Yine aynı araştırmaya göre ülkelerin satın alma sıklığı anlamlı farklılıklar içermektedir. Asya ve Avrupa ülkelerinde bu oran oldukça yüksek bulunmuştur. Güney Koreli katılımcıların %77’si kıyafeti online almayı tercih ederken, Japonya kitap, müzik ve kırtasiye ürünlerinde %79, Almanya her iki kategoride %76 ve %75 seviyesine ulaşmıştır.

Çizelge 1.13. Online alışverişte ülkelere göre ürün dağılımı

Türkiye’de E-Ticaret
E-ticaret global arenada giderek büyümeyi sürdürürken, Türkiye’de gelişmelere ayak uydurmaya çalışmaktadır. E-ticaretle ilgili ülkemizde veri ve istatistiki kaynaklar sınırlı olmakla birlikte araştırmada üç önemli kaynaktan yararlanılmıştır. Bunlar TÜİK, Bankalar Arası Kart Merkezi (BKM) ve Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD) raporlarıdır.
TÜBİSAD tarafından yayınlanmış E-Ticaret 2015 Pazar Büyüklüğü raporuna göre Türkiye’de 2015 yılı e-ticaret işlem hacmi 24,7 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılına göre %75’lik, 2014 yılına göre %31’lik bir artış söz konusudur. 2015 yılında gerçekleşen işlem hacminin 11,4 milyar TL’si perakende dışı, 13,3 milyar TL’si perakende sektöründe yer almıştır. Şekil 1.17’de e-ticaret pazar büyüklüğü için sektör ve yıl karşılaştırması görülmektedir.

Şekil 1.17. Türkiye’de e-ticaret Pazar büyüklüğü Kaynak: TÜBİSAD E-Ticaret 2015 Pazar Büyüklüğü Raporu

Kategori ve site sayıları incelendiğinde sadece online alanda var olan site sayısı 2015 yılı için 365, bahis site sayısı 6, seyahatle ilgili site sayısı 129 ve çok kanallı perakende site sayısı 385 adettir. Ülkeler bazında e-ticarete bakıldığında ise online perakende / toplam perakende indeksinde Türkiye %2 puan alabilmiştir. Bu oran İngiltere için %12,6, Amerika için %9,2 olarak gerçekleşmiştir (Çizelge 1.14)

Çizelge 1.14. Ülkelerin online satış / toplam satış sıralaması

TÜİK tarafından yayınlanan alışveriş istatistiklerine göre ise internet üzerinden alışveriş yapan bireylerin 2015 yılı Nisan ile 2016 yılı Mart aylarını kapsayan on iki aylık dönemde %60’ı giyim ve spor malzemesi, %29,7’si seyahat bileti, araç kiralama, %25,8’i ev eşyası (Mobilya, oyuncak, beyaz eşya), %21’i elektronik araçlar (Cep telefonu, kamera, radyo, TV, DVD oynatıcı), %19,8’i gıda maddeleri ile günlük gereksinimler (çiçek, kozmetik, tütün ve içecekler dahil) satın almıştır. 2015 yılında internetten mal ve hizmet sipariş veren ya da satın alanların oranı 2015 yılında %33,1’den 2016 yılında %34,1’e yükselmiştir. Ülkemizde en çok tercih edilen ürün kategorisi %60 ile giyim ve spor malzemeleri olmuştur. Bunu sırasıyla seyahat harcamaları ve ev eşyası alımları izlemiştir (Çizelge 1.15).

Çizelge 1.15. Türkiye’de internetten satın alınan ürün gruplarının dağılımı

Çizelge 1.16. Türkiye’de ürün gruplarına olan online talep değişimi

TÜİK tarafından yayınlanan sorun endeksine göre ülkemizde internet üzerinden alışveriş yapanlardan sorun yaşayanların oranı 2015 yılında %23,2’den 2016 yılında %24,9’a yükselmiştir. Türk tüketicilerin karşılaştığı en önemli iki sorun teslimatın yavaş olması ve hasarlı ürün veya teslimatın yapılmaması olmak üzere genel olarak lojistik sorunlar olduğu söylenebilir (TÜİK)

Çizelge 1.17. Türkiye’de internet alışverişi sorun endeksi

TÜİK tarafından 2015 yılı için yapılan bir çalışmada internet üzerinden herhangi bir ürün veya hizmeti satın almayanların oranı %72,3 olarak gerçekleşmiştir. Bu kişilerin online alışveriş yapmama nedenleri incelendiğinde %81,2 ile ürünü yerinde görerek alma isteği ve %44,9 ödemede gizlilik veya güvenlik kaygıları olduğu görülmektedir. Şekil 1.18’de tüm gerekçeler belirtilmiştir.

13 Eki 2020

Ödeme Yöntemleri

Elektronik Ticarette Ödeme Yöntemleri, Dünyada ve Türkiye’de E-Ticaret
Elektronik Ticarette Ödeme Yöntemleri
İş parayı teslim etmeye geldiğinde e-ticaret dünyasında güven ve kabul, geleneksel ticarete nazaran daha da önem kazanmaktadır. Geleneksel ticarette müşteri ürünü görür, inceler ve ödemeyi nakit ya da kredi kartı ile yapar. E-ticaret dünyasında ise çoğu durumda müşteri işlem ve ödeme elektronik olarak gerçekleşirken fiziki ürünü göremez. Elektronik ödeme sistemleri (EPS) müşterilere mal ve hizmetleri online olarak alabilmelerine imkan veren entegre donanım ve yazılım sistemleridir. Temel amaçları verimi artırmak, güvenliği güçlendirmek ve müşterilere kullanım kolaylığı sağlamaktır.

Kredi Kartı
“Tüketicilerin bireysel ihtiyaçları doğrultusunda kredi kartları önemli bir finansman kaynağıdır” (Kutlu, Gün ve Karamustafa, 2015). Artık dünyada standart hale gelmiş olan güvenlik ve hukuki altyapısına sahip olması ve çok sayıda insana ulaşabilmesinden dolayı e-ticarette de en çok kullanılan ödeme aracıdır.
Geleneksel ticaret ile alışveriş yapan tüketicileri e-ticarete yönlendirmek amacıyla bankalar sağladıkları kredi kartlarına birtakım ilave özellikler eklemişlerdir. Bu özelliklerden biri sanal kredi kartlarıdır. Ana kredi kartına bağlı olan ancak kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenli kodu farklı olan bu karta tüketiciler almak istedikleri ürünün ederi kadar olan parayı ana kredi kartı limitlerinde transfer ederek alışverişlerini yüksek bir güvenlik marjı içinde tamamlayabilirler.

Bu özelliklerin yanında Master, Visa, Maestro gibi kart sağlayıcı firmaların sıkı güvenlik tedbirleri söz konusudur. E-ticaret ile alışveriş yapan tüketicileri ters ibraz (chargeback) adı verilen bir süreç ile koruma altına alırlar. Ters ibraz kuralları kart dağıtan bankaları hukuki açıdan bağlar. Sistem şöyle işlemektedir; İnternet üzerinden alışveriş yapan birine eğer sipariş ettiği ürün gönderilmezse, gönderilen ürün tanıma ve niteliklere uygun değilse veya iptal/iade edilen siparişin ücreti tüketiciye geri ödenmemişse, tüketicinin bankasına ters ibraz başvuru yapması sonrasında 90 gün içinde başvuru neticelendirilir ve ticari site sahibi firmanın banka hesaplarından bu para tahsil edilerek tüketiciye ödenir. Zira fiziksel/sanal pos cihazını ticari işletmelere sağlayan bankalar sorumludur.

Sanal Pos
Pos e-ticaret işlemi yapan sanal mağazaların kart bilgilerinin, anahtarlarının ve şifreleme bilgilerinin saklanmasını sağlayan ve Verifone şirketi tarafından geliştirilen bir yazılımdır. Bu sistemde SSL ve TLS gibi güvenlik ve şifreleme protolleri ile güvenliği sağlanan verilerin transferinin yapılmasıyla kredi kart provizyonu gerçekleştirilir.
Sanal POS ile alıcı-satıcı ya da satıcı-tedarikçi arasında online bir ödeme sistemi ve altyapısı kurulmuş olur. Sistem temel olarak, işletmenin web sitesi üzerinden bilgilerini giren alıcının banka ve kredi kuruluşlarında olan hesabından, aldığı ürün veya hizmetin bedeli olan paranın işletmenin kendi banka hesabına geçmesine dayanır. VPOS uygulamalarında işlemler şu şekilde gerçekleştirilir:

VPOS yazılımı elektronik ticaret yapan işletmenin istediği bir sunucuya
yüklenir.
Alışveriş yapan müşterilerin kart bilgileri, alışveriş bilgileri ve sayısal imzası VPOS tarafından kontrol edilir.
Sonra bankayla iletişime geçilerek müşterinin kart bilgilerini, alışveriş bilgilerini ve işletmenin sertifikasını şifrelenmiş olarak müşterini] bankasına gönderir.
Banka bilgileri doğruladıktan sonra müşterinin hesabından alışveriş tutar
kadar para, elektronik ticaret yapan işletmenin hesabının bulunduğu bankaya
transfer edilir.
Zerenler’e göre sanal pos kullanmanın sağlayacağı faydalar şu şekilde sıralanabilir;

Internet yoluyla gerçekleştirilen alışverişlerde en etkili ve güvenli ödem
metodudur.
Perakende (B2C- firmadan müşteriye-) satışlarda %35-40 arasında artı
sağlar.
İşletmenin pazarlama alanını dar bir bölge ve şehirden kurtarıp, ülke çapında yaygın bir ağa kavuşmasını sağlar hatta ihracat olanaklarını da ciddi anlamda artırır.
İmaj, tanıtım ve rekabet gücü anlamında işletmeye büyük artı değe sağlar.
Yüz yüze satış sürecinden çok daha kısa sürelerde alışveriş olanağı tanır.
Elektronik ortamda yapılan işlemler kısa sürede tamamlanır, zamanda
tasarruf sağlanır. Bu durum müşteri memnuniyetini arttırır, devamlılık sağlar.
Sipariş ve satışlarla ilgili bilgileri veri tabanına aktarır ve saklar.

Elektronik Cüzdan
Elektronik cüzdan, fiziksel cüzdana benzer şekilde banka kartı numaraları, elektronik para ile sahibinin kimliğini ve iletişim bilgilerini taşımaktadır. Üzerine para yüklenebilen bir kart olduğundan önceden para yükleyen kullanıcılar market, üniversitelerde kafeterya, kütüphane gibi kredi kartı ya da banka kartına ihtiyaç duymadan kullanabilirler. E-cüzdanlarına herhangi bir banka hesabına ihtiyaç duymaksızın fiziksel parayı cüzdanlara aktaran elektronik makineleri kullanarak fiziksel parayı elektronik paraya dönüştürebilirler.

Elektronik Fon Transferi (EFT)
Para aktarım ve mutabakatlarının elektronik ortamda gerçekleşmesini sağlayan ödeme sistemleri, ülke ekonomisi ve elektronik bankacılık hizmetleri alanında önemli bir yer tutmaktadır. Elektronik Fon Transferi (EFT) olarak da adlandırılan bu sistemler ile para akışı hızlı, güvenli ve daha risksiz bir ortamda gerçekleşmektedir. Ülkemizde 1992 yılında hizmete giren bu sistem ile borçlunun bankası EFT sisteminden gelen borçlandırma talimatlarını yetki, limit yeterliliği ve meblağ açısından değerlendirmekte, talimatın yetki verilmiş bir alıcı tarafından yine müşteri tarafından yetki belgesinde belirtilmiş bir hesap üzerinden geldiğini kontrol ettikten sonra borçlandırma talimatının karşılığı müşterisinin hesabından mevcut ise bu bedeli EFT sistemi üzerinden alacaklının bankasına göndermektedir.
Elektronik Fon Transferi (EFT), geleneksel bankacılıkta olduğu gibi fonların bir yerden başka bir yere çek, ödeme emri gibi biçimlerde fiziksel olarak değil, modern iletişim teknolojilerinin kullanılmasıyla kısa sürede elektronik yöntemlerle transferidir. EFT sisteminin temel işlevi, bankalar arasında her türlü iletişimi, havaleleri, Merkez Bankası ile bankalar arasındaki işlemleri, çek, senet ve maaş ödemelerini, kamu hizmetlerine yönelik (elektrik, su, doğalgaz gibi) ödemeleri ve istatistiksel veri iletişimini hızlı ve etkin bir biçimde gerçekleştirmektir. EFT sisteminde genel olarak aşağıdaki işlemler yürütülmektedir;

Para piyasası işlemleri
Açık piyasa işlemleri
Menkul kıymet piyasaları işlemleri
Döviz ve efektif piyasaları işlemleri
Döviz devirleri ~ Bankalar arası fon aktarımları
Diğer işlemler
Elektronik Para
Elektronik para, günümüzde elektronik ticaret uygulamalarında giderek artan oranda kullanılan bir ödeme aracıdır. Elektronik para nakit yerine geçen, saklanabilen ve transfer edilebilen bir olgudur. Elektronik para günlük hayatta kullanılan mağaza çeklerinin İnternet ortamındaki karşılığı olarak değerlendirilebilir.
Bu sistemden yararlanmak isteyen kişilerin ilk olarak elektronik para hizmeti sunan şirketler tarafından geliştirilen sistemlere üye olmaları ve kart bilgilerini bu sitelerde tanımlamalıdırlar. Bundan sonra elektronik para ile anlaşmalı mağazaların sitelerinden diğer taraflar ile sanal alışveriş yapabilirler. Bu sistemler sayesinde kişiler her sitede kart bilgilerin siteye girmek zorunda kalmazlar. Kişiler alışveriş yaparken bu sistemdeki hesap bilgilerini siteye yazar, sistem satıcıya ödemesini geçer ve alıcının kartından o miktar kadar ödeme çeker, böylelikle alıcı kendini güvence altına alır, sadece bir firmaya ödeme yapar. Elektronik para sistemleri, istenilen miktarda paranın bir banka hesabından çekilerek, İnternet üzerinden yapılacak harcamalarda kullanılmak üzere elektronik ortamda saklanmasını sağlar.
Dünya’da elektronik para ve ödeme hizmeti veren bazı kuruluşlara örnek olarak Paypal ve CyberCash, DigiCash en büyük ve gelişmiş sistemdir. Borç Kartı (Debit Card): Tüketicilere banka hesaplarından satıcının hesabına doğrudan elektronik transfer olanağı sağlamaktadır. Kredi kartlarına benzemektedir. Genel olarak banka kartları, kredi kartları ve diğer elektronik hesap kartları bu kapsam içerisinde değerlendirilmektedir.

Elektronik Çek
Elektronik çek, e-ticaret gerçekleştiren firmaların faturalarını kâğıt çeke gerek kalmadan doğrudan İnternet aracılığıyla ödeme olanağı sağlayan bir ödeme aracıdır. İlk olarak ABD’de Financial Services Technology Consortium (FSTC) tarafından geliştirilmiştir. Elektronik çek sisteminde ödemeler kredi kartı olmadan banka hesabı bilgilerinin e-ticaret sitesine girilmesi yoluyla yapılmaktadır. Bir anlamda ticaret sitesine çek kesilerek ödeme yapılan bu sistemde bankalar para transferini kontrol ederek alışverişin sonlandırılabilmesi için hesapta yeterli para olup olmadığını kontrol eder ve elde edilen sonucu siteye gönderir. Amerika’da Southern California Üniversitesi tarafından geliştirilen Netcheque sistemi güzel bir örnektir. Bu sistem normal bir çekin ilkelerini elektronik ödeme sistemlerine uygulamaktadır. Normal bir çekin sahip olması gereken Keşidecinin hesap numarası, hamilin ismi, ödenecek meblağ ve ödemenin yapılacağı para birimi gibi normal bir çekin sahip olması gereken tüm özelliklere sahip olan bu e-çek, dijital imza ile tasdik sonrası geçerlilik kazanmaktadır.

Kripto Paralar ve Diğer Araçlar
Kripto paralar ilk olarak 2009 yılında merkezi olmayan bir mimari üzerine konumlanan bitcoin ile başlayan ve günümüzde 2500’ün üzerinde sayılara ulaşan çeşidiyle ticarette bir ödeme aracı olarak giderek popüler hale gelmektedir. Bir ürünün ticareti visa/mastercard gibi aracıları ve onların komisyon veya masraflarını devre dışı bırakarak paranın bir dijital cüzdandan bir diğer cüzdana elektronik kodlar biçiminde aktarımı ile mümkün olmaktadır. Günümüzde en çok tercih edilen kripto paralar: bitcoin, etherium, litecoin, ripple, iota ve tron’dur.

Paypal: İnternet e-ticaret girişimcileri ve sanal mağazaları bulunan geleneksel ticari işletmeler için online ödeme altyapısı sunan online bankacılık sistemidir. En büyük faydalarından birisi tüketiciler için çok küçük işletmelerden bile kredi kartı ile alışveriş yapmasına olanak sunmasıdır. Bir diğer artısı ise sunduğu kolaylıktır. Bireyler tekrarlayan alışverişlerde her seferinde ödeme ve adres bilgilerini girmek zorunda kalmazlar, paypal hesaplarına giriş yapmaları ve ödemeyi onaylamaları yeterli olmaktadır. Müşteri koruma programı ile alıcıya ilave güvenlik sağlayan paypal, ürünü gelmeyen veya ürünün istenilen özelliklere sahip olmaması gibi ticari aldatmalara karşı tüketicileri korumaktadır.
Eserip: Bağış ödemeleri gibi bazı özel düşük miktarlı ödemeler için kurulmuş bir
sistemdir.

İPİN: İnternet harcamalarını ISS faturalarına aktaran bir sistemdir.
Pay-by-link: satıcılara özelleştirilmiş alışveriş sepetleri oluşturmalarına izin veren bir sistemdir. Farklı alıcılara farklı fiyat ve niteliği tek bir sistemden sunma imkanı verir. Örneğin satıcı belirli bir müşteri için bir ürünü daha uygun fiyattan sunmak istiyorsa, alıcıya bir link göndererek onun sadece kendisi için özelleştirilmiş olan ödeme sayfasına yönlendirilmesini sağlar.

13 Eki 2020

Google’a Nasıl Reklam Verilir?

Google’da yayınlanması için reklam vermek istiyorsunuz ve reklam verme aşamaları kafanızı karıştırıyor olabilir. Reklam vermek için bu konuda uzman ve aracı kişilerden özellikle de Adwords müşteri temsilcilerinden bu konu ile ilgili yardım alınabilir. Ancak reklam verme işlemi için izlemeniz gereken adımlar olacaktır.

Birinci adım: Google reklam verme için ilk olarak Google’ın e-posta takip ve birçok Google hizmetlerinden faydalanmanızı sağlayacak olan gmail hesabına sahip olmanız gerekmektedir. Bu şekilde Adword Google reklam verme hizmetinden yararlanmak üzere ilk adımı atmış olacaksınız. Daha sonra açmış olduğunuz gmail hesabınız ile Adwords sistemine kayıt olacaksınız. Kayıt işlemi için gmail adres ve şifrenizin aynısını girmeniz gerekiyor. Böylece karşınıza Adwords hesabınızın oluşturulduğunu bildiren bir yazı gelecektir.
İkinci adım: Hesabınızı oluşturduktan sonra genel ayarlamalarınızı yapmanız gerekiyor. İlk olarak kampanya adı oluşturulacaktır. Kampanya adınız şu şekilde oluşturulabilir. Mesela bir çiçek satışı yapan firmasınız, o halde çiçek sipariş olarak kampanya adınızı koyabilirsiniz. Ancak sadece belli bir bölgeye hitap ediyor iseniz farz edelim İstanbul olsun. Bu kez İstanbul çiçek sipariş gibi bir kampanya ismi belirleyebilirsiniz. Kampanya ismi eğer birden fazla kampanyanız varsa kampanyalarınızı sistemden takip edebilmeniz açısından da önemlidir.
Üçüncü adım: Reklamınızın yayınlanacağı bölge için ben seçmek istiyorum seçeneğini tıklamanız gerekmektedir. Bu şekilde hizmet veremediğiniz bölgelerde yayınlanmasını önleyerek kredinizin daha faydalı ve yararlı kullanılmasını sağlamış olursunuz.
Dördüncü adım: Bütçe kısmını doldurmak dördüncü adımı oluşturuyor. Bu bölümde öncelikle ne kadar bütçe ayıracağınıza kendiniz karar vermelisiniz. Bu durum hangi sektörden olduğunuza rakiplerinizin ne kadar güçlü olduğunuza tabi en önemlisi sizin ekonomik gücünüze bağlı bir durumdur. Bu nedenle bütçenizi tüm bu ayrıntıları düşünerek belirlemelisiniz. İlk aydan sonra duruma göre arttırır veya azaltırsınız. Fiyatlandırmayı belirlediğiniz anahtar kelimeler de etkilemektedir. Çok geniş bir sektör ise bu tarz anahtar kelimeler için çok daha fazla bütçe gerekecektir. Böyle durumlarda Google Adwords uyarı vererek sizi yönlendirecektir.
Beşinci adım: Anahtar kelime bölümüne reklamınızla ilgili, mesela hangi kelimeleri sizi aramak için daha çok arama motoruna yazarlar diye düşünerek anahtar kelimeleri belirlemelisiniz. Mesela reklamınız çikolata satışı yapmak ile ilgili bu durumda anahtar kelimeleriniz de çikolata satışı, çikolata fiyatları, çikolata çeşitleri vb. şekilde olabilir. Google reklam nasıl verilir adım adım ilerlerken en çok düşünerek yapacağınız kısım anahtar kelimeler kısmı olmalıdır. Bu bilgileri kaydetmelisiniz.
Altıncı adım: Bu adımda faturalandırma bölümüne geçeceğiz. Bu bölümde sizden istenilen adres, telefon gibi bilgileri ve ödeme bilgilerinizi girerek bu bölümü tamamlayın.
Yedinci adım: Bu adım aslında altıncı adımla aynı gibi ödemeler kısmında kredi kartı ile ödeme yapabilirsiniz. Ya da diğer ödeme yollarını seçmek için manuel ödeme seçeneklerini kullanabilirsiniz. Eğer varsa promosyon kodunuzu girin. Bu şekilde reklam verme karşılığını ödemiş olacaksınız.
Sekizinci adım: Bu adımda artık Google reklamı nasıl verilir aşamasının son aşamasıdır. Bu bölümde artık reklam kampanyanızın durumu ile ilgili raporları takip etmelisiniz. Bu rapor ve analizler ile birlikte daha sonraki aylarda reklamı yenilerken daha doğru kararlar verebilirsiniz.
Google Reklamları Nasıl Verilir? İşinizi Büyütmenin 10 Altın Kuralı
Birçok küçük ve orta ölçekli firmalar Google reklamları ile işlerini ve satışlarını başarıyla büyütüyorlar. Bu yazımızda, Google reklamları nasıl verilir ve işinizi büyütmenin 10 altın kuralından bahsettik.

Google Reklam Nedir?
Google reklamları denince ilk akla gelen google arama motorunda yapılan aramaların sonucunda en yukarıda ve en aşağıda çıkan sponsorlu metin reklamlarıdır. Ancak şu anda google reklamları bunların çok ötesine geçmiş durumdadır. Metin reklamları dışında aşağıdaki mecralar da Google reklamlarının içinde yer almaktadır.

Google Görüntülü Reklam Ağında yayımlanan görsel reklamlar (GDN Banners)
Youtube sitesinde yayımlanan video reklamlar (Youtube Ads)
Gmail’da yayımlanan GSP reklamları (Gmail Sponsored Ads)
Google Reklamları ile İşinizi Büyütmenin 10 Altın Kuralı
1.Maliyetlerinizi Kontrol Edin.
Unutmayın ki Google Reklamları kullanmak için herhangi bir minimum bütçe limitiniz bulunmamaktadır. Kampanyalarınızda harcamak istediğiniz günlük bütçeyi siz belirlersiniz.

Ayrıca sitenize alacağınız bir tıklama için de ne kadar ücret ödemek istediğinize de karar verebilirsiniz.

2. Dönüşümleri takip ederek performansınızı ölçümleyin.
Google reklamları ile, reklamlarınıza tıklanma adedini ölçümleyebildiğiniz gibi sitenizin içinde tanımladığınız dönüşümleri de takip edebilirsiniz. Dönüşüm kelimesinden kasıt aslında sizin koyduğunuz hedeftir ve sizin onu nasıl tanımladığınıza bağlı olarak değişkenlik gösterir, dilerseniz bir form doldurma olur, dilerseniz bir satın alma olur. Dönüşümleri ölçümleyerek hangi kampanyanızın, hangi kelimelerinizin iyi performans gösterdiğini izleyebilir buna göre Google reklamları ile aldığınız form sayısını ya da satış miktarını arttırabilirsiniz.

3.Google Reklamları için özel varış sayfası tasarlayın.
Reklamlarınızı sitenizin ana sayfasına yönlendirmek yerine, onlara özel tasarlanmış varış sayfalarına yönlendirmeniz daha doğru olacaktır. Varış sayfalarında önemli olan nokta müşterinize reklamınızda ilettiğiniz mesajı ve vadettiğiniz hizmetleri net bir şekilde anlatmak ve onları aksiyon almaya yönlendirecek hamleleri uygulamaktır. (Bkz. Varış Sayfası Optimizasyonu / Landing Page Optimization) Ayrıca Google reklamları ile gelen trafiği özel varış sayfalarına yönlendirmeniz daha sonrasında o kişileri tekrardan hedeflemek istediğinizde, sizin o sayfayı görmüş kişilere reklam göstermek için filtre koymanıza imkan sağlayacaktır.

4. Google Görüntülü Reklam Ağından faydalanın
Bir resmin 1000 sözcükten daha değerli olabileceğini unutmayın. Görüntülü reklam ağında göstereceğiniz, iyi tasarlanmış bir görselle potansiyel müşterilerinize kendinizi çok daha iyi ifade edebilme şansızını olduğunu hatırlayın. Çeşitli görsel boyutları sayesinde birçok farklı sitenin, birçok farklı bölümünde yer alma şansınız olacağını bilin. Bunun dışında müşterilerinizi görüntülü reklam ağında hedeflerken dilerseniz belirli bir web sitesini, dilerseniz sitenizi önceden ziyaret etmiş kişileri yeniden hedefleyerek ve dilerseniz de belirli anahtar kelimeleri ya da başlıkları içermesine göre onlara ulaşabilirsiniz. (Bkz. GDN Hedefleme Çeşitleri)

5. Anahtar Kelime – Metin Reklamı – Varış Sayfası üçlüsünün uyumluluğuna önem gösterin.
Google arama reklamlarında üç kısmın birbiriyle uyum içerisinde olması çok önemlidir. Müşterinin yaptığı arama sonucunda tetiklenecek anahtar kelimeniz, bu anahtar kelimenizin tetiklenmesi sonucu görüntülenecek ve sizi kullanıcıya anlatacak olan metin reklamınız ve de kullanıcının reklamınıza tıklaması sonucunda sitenize ulaşacağı varış sayfası.

Bu üçlünün birbiriyle uyum içinde olması hem kullanıcınıza olumlu bir deneyim yaşatmanızda hem de Google’ın, reklamınızın kalitesini anlamasında önemli bir ölçüt olacaktır.

6. Long-tail anahtar kelimelere odaklanın.
Anahtar kelimelerinizin long-tail olması demek, çoğunlukla üç veya daha fazla kelimeden oluşan, genel bir kategoriden ziyade detaylı bir ürün ya da konsepti anlatması anlamına gelir. Örneğin, beyaz eşya kategorisi için düşündüğümüzde “buzdolabı” long-tail bir kelime değilken “Arçelik 2487 buzdolabı” daha long-tail bir kelimedir. Long-tail kelimelerin aranma hacmi diğer genel kategoride ki kelimelere göre oldukça düşüktür. Ancak bu kelimelerden gelecek trafiğin forma ya da satışa dönüşüm oranı çok daha yüksek olacaktır. Long Tail kelimelerin adedi çok fazla olabileceğinden hacim konusundaki düşüklüğü gireceğiniz kelimelerin adedinin fazlalığıyla yüksek aranma hacimlerine ulaştırmanız mümkün olacaktır.

7. Anahtar kelimelerde, eşleme seçeneklerinden size uygun olanı seçin.
Eşleme seçeneklerinin iyisi kötüsü diye bir durumun olmadığını bilmekte fayda vardır. Her birinin daha faydalı ya da daha etkisiz olduğu durumlar söz konusudur. Sizin sektörünüze, iş modelinize ve de yaptığınız hedeflemeye göre uygun olan eşleme seçeneğini seçmeniz gerekir. (Bkz. Anahtar Kelime Eşlemeleri)

Tam eşleme kelimeler seçtiğinizde hedeflediğiniz kelimenin kullanıcının arama terimiyle aynı olacağını bilirken ödemeniz gerekecek maliyetin yükseleceğini de hesap etmeniz gerekir. Kelime hedefinizi daraltmanın bedeli o kelime için talebinizin ve dolayısıyla da onun için ödemek isteyeceğiniz meblağın yükseleceği anlamına gelir. Geniş eşleme kelimeler seçtiğinizde ise maliyetleriniz düşerken istemediğiniz düşük alakalı arama terimlerinin de anahtar kelimelerinizi tetikleyeceğini bilmeniz önemlidir. Bu yüzden anahtar kelimelerinizi geniş eşleme yaptığınızda negatif anahtar kelimelerine de çok önem vermeniz gerekmektedir.

8. Anahtar kelimelerinizden daha önemli olan şeyin, o kelimeleri tetikleyen kullanıcı arama terimleri olduğunu unutmayın.
Her ne kadar Google Reklamları yaparken en çok duyduğunuz terimlerden biri anahtar kelime olsa da aslında sizi daha da çok ilgilendiren, anahtar kelimenizin tetiklenmesine neden olan kullanıcınızın Google arama motorunda yapmış olduğu arama terimidir. Örneğin siz geniş eşleme olarak “Samsung cep telefonu” anahtar kelimesini eklediniz. Ancak kullanıcı “Samsung cep telefonu kılıfları” diye aradığında da reklamınız gösterilebilir. Bu durumda aslında kılıf satmıyorsanız belki de hiç hedeflemediğiniz bir kişiyi sitenize çekmiş olabilirsiniz. Bunun için arama terimlerinizi düzenli olarak gözden geçirmeniz ve istemediğiniz terimlerin kaldırılmasını sağlamanız önemlidir.

9. Test Edin
Google reklamları ile yapılan çalışmaların en önemli özelliği ölçülebilir olmasıdır. O yüzden her şeyi sürekli test edin böylece aldığınız performansı yükseltin. Bir yerine birden çok reklam girerek hangisinin daha iyi sonuçlar getirdiğini test edin. Aynı şekilde, anahtar kelimelerinizi, eşleme seçeneklerini, reklam görsellerinizi, varış sayfalarınızı ve kampanyalarınızı sürekli test edin.

10. Analiz Yapın ve Ölçümleyin
Yaptığınız test sonuçlarını analiz edin. Bunun için reklamların kendi panellerini kullandığınız gibi excel ve değişik analiz araçları üzerinden de daha kompleks ve detaylı analizler yapmanız faydalı olacaktır. Analizlerinizden edindiğiniz sonuçlara göre bütçe ve tıklama başı maliyetlerde değişiklikler yaparak performansınızı iyileştirin.

13 Eki 2020

Sanal Pazar

Sanal Pazar Yerleri ve E-Ticaret Hakkında

Bu yazıda siz değerli takipçilerime özellikle e-ticaretten bahsetmek istiyorum. Temel bir giriş yapacak olursak “E-ticaret internette bulunan hazır platformlar, sanal pazarlar veya şahsi mağazalar aracılığıyla kişinin ürününü veya hizmetini pazarlamasıdır” diyebiliriz. Günümüzde ticaretin önemli bir kısmı internet üzerinden gerçekleştirilmektedir. Gelişmiş ülkelerde ticaret pastasında e-ticaretin payı çok yüksektir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise bu gelişime paralel olarak bu pay da artmaktadır. İnsanların refah seviyesi de bu payı etkilemektedir.

Bir tacir/tüccar genellikle e-ticaret yapmak için birden fazla araç kullanmaktadır. (Örneğin hem kendi web sitesini açıp hem de büyük sanal pazar yerlerinde ürün satışı yapmak gibi) Bu da geleneksel ticaretten farklı olarak e-ticaretin ne denli büyük bir alternatifler kümesi olduğunu göstermektedir. Bugün özellikle en kolay e-ticaret yöntemi olan sanal paza yerleri üzerine durmak istiyorum.

Sanal pazar yerleri satışlarınızdan komisyon almak veya ürün eklemek için kira almak suretiyle sizlere satış alanı suran platformlardır. Sayıları gün geçtikçe artan bu platformlar rekabet ortamının çok yüksek olduğu alanlardır. Müşteri aynı ürünü farklı satıcıların düzenlediği fiyatlar doğrultusunda listelemekte ve en uygun fiyatlısını satın almaktadır. (Çok bilindik ve küçük bir tüyo vermek gerekirse genelde satıcılar fiyatı ucuz tutup kargo ücretini alıcıya ödetmektedir. Böylece listede en ucuz olan mağaza olmaktadırlar.) Ülkemizde Hepsiburada, Gittigidiyor, n11, Sahibinden ve son olarak dün pazara dahil olan Amazon önde gelen sanal pazar yeri platformlarıdır. Aliexpress, Gearbest gibi web siteleri ise özellikle Çin ve diğer uzak doğu ülkelerinden ülkemize dolar kuru üzerinden mal tedarik eden platformlardır.

Sanal Pazar yerlerinde Nasıl Satış Yapmaya Başlayabilirim?

Öncelikle hedef aldığınız sanal pazar yerinde bir satıcı üyeliği açmalısınız. Bu üyelik süreci siteden siteye değişiklik gösterebilir. (Evraklar vs.) Daha sonra bu sitede satış sisteminin nasıl çalıştığı hakkında ve komisyon konusunda bilgi sahibi olmaya çalışmalı ve masrafları hesaplamalısınız. Daha sonra yaptığınız fiyat araştırması sonucunda ürünlerinizi zarar etmeyecek şekilde fiyatlarınızı düşürerek rekabet ortamına uygun fiyatlarla sanal mağazanıza özenle yerleştirmelisiniz. Seçtiğiniz fotoğraflar net, ürünün albenisini yükselten fotoğraflar olmalıdır. Ayrıca açıklamalarınız açıklayıcı ve güven verici olmalıdır. Bu etkenler satış performansınızı olumlu yönde etkileyecektir. Unutmayın ki başarılı her satışınız sizin o platformda bir basamak daha yükselmenizi sağlayacaktır. Mağazanıza ve ürünlerinize olumlu yorumlar yapılması sizi daha da büyük ve sık satışlar yapmaya götürecektir.

E-ticaret, geleneksel ticarette bulunan büyük kira masraflarını, satış elemanı masraflarını, reyon ve raf masraflarını minimize etmektedir. Bu sayede normalde 100 liraya satılan bir ürünü internet mağazasında satıcılar 75 liraya satabilmektedir. Çünkü e-ticareti usulüne uygun ve başarılı bir şekilde yerine getiren tacir büyük mağazaların aksine sadece depo ve depo elemanına ücret ödemektedir. Bu da maaliyeti oldukça aşağılara çekmektedir. Sanal pazar yerinde ürünlerinizi diğer mağazalarla rekabet edebilecek düzeyde fiyatlarla listeledikten sonra müşterilerinizin yavaş yavaş ürünlerinizi satın aldığını göreceksiniz. Unutmayın ki absürt derecede düşük fiyatlar alıcıda kalitesiz mal endişesi yaratabilir. O yüzden diğer mağazalarla fiyat konusunda rekabet ederken onların fiyatlarının aşırı altında fiyatlar listelememeye çalışın. Bu müşterinin duyduğu güven için gerekli olabilir.

Ödemeyi nasıl alacağım?

Ödemeyi sanal pazar yeri sizin adınıza alır, komisyonunu keser ve hak ettiğiniz meblağı satış güvenliği için belirlenen sürenin geçmesinden veya müşterinin teslim aldığına, malın eksiksiz ve belirtildiği gibi olduğuna dair beyanını iletmesiyle hesabınıza aktarır. Bu süreler uzun gibi görünmektedir ancak zamanla güven faktörünüzün yükselmesiyle kısalabilir. Ayrıca sürekli işlem yapıldığında bu süre sürekli para akışı içerisinde hissedilmeyecektir.

Bu yazımda kısaca sanal pazar yerlerinden bahsetmek istedim. Bir sonraki yazımda ise sanal pazar yerlerinde satıcıların dikkat etmesi gereken ve satıcıyı öne çıkaracak bazı detaylardan bahsedeceğim. Takip etmeyi unutmayın.

13 Eki 2020

Sosyal Medyanın Önemi

Sosyal Medyanın Önemi

İşletmeniz İçin Sosyal Medyanın Önemi
Sayfayı Düzenle
İşletmeniz İçin Sosyal Medyanın Önemi
“Sosyal medya, var olan müşterilerinizin size olan güvenini arttırmakla kalmaz, müşterinizin bunu kendi isteğiyle ve bedavaya, başkalarına anlatmasını da sağlar.” Bonnie Sainsbury

Günümüzde, işletmelerin kendilerini internet ortamına taşımaları yeterli kalmıyor. Aktif bir sosyal medya hesabı olmayan işletmeler, sosyal medya kullanan işletmelere göre daha az akılda kalıyor.

We Are Social ve Hootsuite tarafından yayınlanan “Digital in 2017 Global Overview” raporuna göre Türkiye’de 48 Milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunmakta. Bu kullanıcıların sosyal medya kullanım süresi ise günde 3 saatin üzerinde. Peki sosyal medyanın işletmeniz için yararları nelerdir?

Tüketicilerle Bağlantı Kurmanın En Etkili Yoludur.
Sosyal medya, tüketicilerle direkt etkileşime geçebildiğiniz, yorumlarını ve geri bildirimlerini kolaylıkla elde edebileceğiniz bir platformdur. Ürün veya hizmetlerinizi kullanıcılar için nasıl geliştireceğinize dair fikir bile edinebilirsiniz.

Markanızın Görünürlüğü Ve Bilinirliği Artar.
Sosyal medyayı aktif bir şekilde kullanan işletmeler kullanmayanlara göre birkaç adım öndedir. Düzenli paylaşımlarla takipçilerinizin aklında daha çok yer edersiniz ve onlarla daha çok etkileşimde bulunursunuz.

Kulaktan kulağa mantığıyla çalışan bu platformda insanlar arkadaşlarının önerilerini ve beğenilerini oldukça ciddiye alır. Yaptığınız paylaşımlar sayesinde takipçilerinizin arkadaşlarına ulaşma oranınız da oldukça artar.

Web Sitenize Daha Çok Ziyaretçi Gelmesini Sağlar.
Müşterilerinizi sosyal medya hesaplarınız aracılığıyla web sitenize yönlendirebilirsiniz. Böylece potansiyel müşterileriniz ürünleriniz veya hizmetleriniz hakkında detaylı bilgi edinebilir ve hatta online mağazanız varsa bunları satın alabilir.

Geleneksel Reklam Yöntemlerine Göre Çok Daha Ucuzdur.
Sosyal medya reklamları var olan reklam çeşitleri içinde en ucuz olanıdır. Doğru hedefleme, doğru paylaşımlarla oldukça düşük fiyatlara binlerce kişiye ulaşabilirsiniz.

Sosyal Medyayı Kullanın

Sosyal Medya! Özellikle Facebook, Twitter ve Instagram sosyal paylaşım sitelerinin baskın olduğu sosyal medya ağları, insanların artık vazgeçemeyecekleri sanal ortamlar. Bu ortamlarda paylaşılan herşeyin direk hedef kitleye ulaşma potansiyeli olduğunu düşünürseniz, bu noktada bir strateji geliştirmek zorunda olduğunuz gerçeğiyle karşı karşıya kalırsınız. Peki bu stratejiyi nasıl geliştireceğiz? Bu sayfamızda bir kaç maddeden bahsedeceğiz ancak sizler için yayınladığımız, sosyal medyada başarılı olmanın ipuçlarını paylaştığımız blog sayfamızı takip etmeniz de yararlı olacaktır.

Facebook Stratejisi
Facebookta sitenize özel bir profil açın. Avatar olarak şirket logonuzun kaliteli ve göz alıcı bir görselini seçin ve kesinlikle açıklamalara sizi şık gösterecek tanımlamalar girin. Resmi sitenize ve Eticaret sitenize linkler verin. Bu profile olabildiğince çok arkadaş toplamaya çalışın.
Bu profil üzerinden bir facebook page, yani sayfa oluşturun. Bu sayfanın olabildiğince çok kişi tarafından beğenilmesini sağlayın. Sayfaya avatar olarak şirket logonuzun kaliteli ve göz alıcı bir görselini seçin ve kesinlikle açıklamalara sizi şık gösterecek tanımlamalar girin. Resmi sitenize ve Eticaret sitenize linkler verin.
Facebookstore yani Facebook Mağazası açın. Facebook Mağaza Kurulumu için burayı tıklayabilirsiniz.
Eticaret sitenizde facebook paylaşım ve beğenme butonlarının yer almasına özen gösterin. Ürünlerinizin sık sık sizin ve çevreniz tarafından beğenilip paylaşılmasını sağlayın.
Facebook profilinizden sürekli sitenizdeki ürünlere yönelik link paylaşımlarında bulunun. Günlük olarak kampanyalarınız ve fiyatlarınız hakkında bilgiler sunan iletiler yayınlayın.
Takipçilerinize sorular sorun, onların sayfanız ile iletişime geçmesini sağlayın. Bunun için küçük hediyeler sunabilirsiniz.
Twitter Stratejisi
Twitterda sitenize özel bir profil oluşturun. Avatar olarak şirket logonuzun kaliteli ve göz alıcı bir görselini seçin ve kesinlikle açıklamalara sizi şık gösterecek tanımlamalar girin. Resmi sitenize ve Eticaret sitenize linkler verin,
Twitter profilinizle olabildiğince çok kişiyi takip edip, bir o kadar da takipçi edinmeye çalışın.
Twitterdaki profilinizden sürekli olarak sitenize link veren paylaşımlarda bulunun.
Twitter arama motorunu firmanız hakkında yazılanlara erişebilmek için kullanın ve erişebildiğiniz iletilerle etkileşime geçerek ilgili bir firma olduğunuzu hissettirin.
Günlük olarak kampanyalarınız ve fiyatlarınız hakkında bilgiler sunan iletiler yayınlayın.
Yaptığınız ticaretle ilgili olarak rakip ve sektör takibi içerisinde olun, rakiplerinizin Twitter hesaplarını takip ederek her an kampanya çıkartmaya ve yayınlamaya hazırlıklı olun.
Paylaşımlarınız, takipçileriniz tarafından paylaşılabilir içerikte olmasına özen gösterin.
Instagram Stratejisi
Profilinizde web adresinize yer verin, instagram üzerinden dışarıya link verebileceğiniz alan olduğundan profilinize giren takipçileriniz buradan eticaret sitenize ulaşabilirler.
Görsel paylaşımlarınızda, bir ürünün tanıtımını yapıyorsanız, ürünü incelemeleri için kullanıcıları profilinizdeki linke tıklamaya yönlendirebilirsiniz. Kullanıcılar bu sayede sizin internet sayfanızı ziyaret edebilirler.
Video paylaşımlarınızda site url adresinizi kullanın, video içinde sitenizin urlsinin olması direk olarak eticaret sitenizi görmelerini sağlayacaktır.
Aylık Sosyal Medya İçerik Planı Nasıl Hazırlanır?
Bir ajansta sosyal medya departmanına yeni giriş yaptıysanız ya da freelance olarak ilk sosyal medya işinizi aldıysanız markaya iletmeniz gereken bir içerik planı olduğunu bilirsiniz. Ancak bu içerik planını nasıl yapabileceğinize dair bazı bilgiler eksik olabilir ya da aklınızda tam olarak kurgusunu yapamayabilirsiniz.

Bir de bu planı aylık yapmanız gerekiyorsa yani 30 günü doldurmanız gerekiyorsa? Aman tanrım. Dünyanın en zor işine dönüşebilir. Tabii ki eğer bu adımlara çok da vakıf değilseniz.

Yaklaşık 6 yıldır her ay hazırladığım sosyal medya içerik planlarını hangi adımlarla ve püf noktaları ile hazırladığımı sizlerle paylaşmak istiyorum. Umuyorum hem siz bu içerikten hem de markalar içerik planınızdan memnun kalır.

1. adım: Markanın sosyal medyada yer alma hedefini öğrenin
Bazı markalar doğrudan satışa yönlendirmek için sosyal medyayı kullanılır bazı markalar içeriklerini okutmak için bazı markalarsa kullanıcıları ile olan iletişimini daima güncel tutmak için. Hedef ne olursa olsun öncelikle markadan bunu öğrendiğinize emin olun. Eğer stratejisine dokunabileceğiniz bir noktadaysanız, yolun başında olsanız da, yakından tanıklık etmiş olacaksınız. Bu sayede markanın hedeflerini çok daha net bir şekilde öğrenmiş olursunuz.

Böylece içeriklerinizde nelerden bahsedeceğinize emin olursunuz. Eğer doğrudan satışa yönlendirmeniz gerekiyorsa farklı, kullanıcıları bir içeriğe yönlendirmeniz gerekiyorsa bambaşka bir plan oluşturmanız gerekir. Bu hedefler aynı zamanda içerik yoğunluğunu da belirler. Yüksek satış beklentisi olan bir marka için günde 3 adet paylaşım yapmanız gerekebilirken iletişimde kalmak ve takipçisini eğlendirmek isteyen bir marka için haftada 4 ya da 5 adet içerik girişi yapmanız yeterli olabilir.

Bu da içerik planınızdaki içerik adedinde tamamen değişime neden olmuş olur.

2. adım: Rakipleri analiz edin
rakip analizi
Markanın hedefini biliyorsunuz, içerik yoğunluğunuzun ne olması gerektiğine de az çok vakıfsınız. Peki rakipler neler yapıyor? Ne yoğunlukta içerik girişi yapıyorlar ve içeriklerinde nelerden bahsediyorlar? İçerik planı hazırlarken rakipleri sıkı takip etmeniz gerekir. Çünkü onların dili ve üslubunun yanı sıra hangi türde içerikler ürettiklerini de görmüş olursunuz. Örneğin video içeriklerin daha yoğunlukta olduğu bir dünyada siz yalnızca görsellerle iletişim kurmaya çalışırsanız doğru yolda olmayabilirsiniz.

Infogragiklerin ya da giflerin hüküm sürdüğü bir alanda kısa videolar etkisiz kalabilir. Bu nedenle rakiplerin neler yaptığını, konulara nasıl yaklaştığını iyice incelemeli, onlardan beğendiklerinizi bir kenara not etmeli ve içeriklerinizi yayınladıktan sonra dahi onları takip etmeyi bırakmamalısınız. Çünkü bir sonraki planda kullanabileceğiniz yepyeni bir içerik konseptini de ilk kez bu markalarda görüyor olabilirsiniz.

3. adım: Hedef kitlenizi yakından tanıyın
Maalesef hedef kitleyi yakından tanıyın demediğimiz bir gün olmuyor. Hatta İçerik Bulutu ile birlikte hazırladığımız eğitimimizin temel konularından bir tanesi de hedef kitleyi tanımaktı. Çünkü onları tanımıyorsanız yarattığınız içerik doğru olmaz ve doğal olarak tüketilmez. Tüketilmeyen içerik ise hedefine ulaşmakta güçlük çeker. Bu nedenle hangi kitle için içerik üretmeniz gerektiğini çok iyi bilmelisiniz.

Örneğin bir mama markasının sosyal medya hesaplarını yönetecekseniz bu kitleyi tanımalı, yaş aralığını bilmeli ve buna bağlı olarak içerik üretmelisiniz. Bir saç ürünleri markası için içerik üretecekseniz bu kitlenin yalnızca kadınlardan değil aynı zamanda erkeklerden de oluştuğunu görebilirsiniz. Bu da iletişimde size tek yönlü bir iletişimdense birden farklı şekillerde farklı personalara hitap etmeniz gerektiği bir evrene doğru yönlendirebilir.

4. adım: Markanıza ait içerik kategorilerini düşünün
İçerik kategorilerini düşünmek size bir ay içerisinde kaç kez o kategoriyi tekrarlı bir şekilde kullanmanız gerektiğini gösterecektir. Örneğin kitaplarla ilgili bir markayla ilgileniyorsunuz ve içerik planı oluşturmanız gerekiyor. O halde aklınıza sırasıyla şu kategoriler gelebilir:

Alıntılar
Haftanın ya da ayın yazarı
Dünyadaki ilginç kütüphaneler
Kitabın farklı sanatlarla birleşimi
Soru cevap
Kitaplardan ya da şiirlerden alıntı yaparak bunu görselleştirebilir, paylaşım metninde de bu duyguya hitap eden bir metin yazabilirsiniz. Haftanın ya da ayın yazarı seçerek 1 ya da 4 içeriği sabitlemiş olursunuz. Bu kategoride yazara dair bilgi verir, kitaplarından bahseder belki ödüllerine de yer verirsiniz. Dünyanın farklı konumlarındaki en büyük ya da en ilginç kütüphaneleri paylaşabilir, kitap tutkunlarını meraklandırabilirsiniz ya da tamamen onlarla iletişime geçebilir ve sorular sorabilirsiniz. Puzzle tarzı oyunlar yaratabilir, en sevdikleri yazarı ya da kitabı sorabilirsiniz.

Böylece içerik planına mutlaka ekleyebileceğiniz sabit içeriklerinizi ortaya çıkarmış olursunuz.

5. adım: Özel günleri atlamayın ancak çok da boğmayın
özel günler içerik planı
Özel günler gerçekten büyük bir probleme dönüşebiliyor. Markaların en temel eğilimi tüm özel günleri kutluyor olmak olabilir ancak bir iletişim uzmanı olarak sizlerin markayı hangi özel günlerin kullanılıp kullanılamayacağına dair bilgilendirmesi gerekiyor. Tekrar mama markamıza geri dönelim. Bu marka için özel günleri seçerken anne, bebek ve çocuklara dair özel günleri sahiplenebilirsiniz ancak Babalar Günü’nü illa kutlamalı mısınız? Eğer sayfanızın takipçi kitlesinde erkekler de çoğunluktaysa evet ancak değilse bunu illa yapmak zorunda değilsiniz.

Bu konuda daha önce yazmış olduğum “Tüm Markalar Özel Günleri Kutlamak Zorunda mı? – Aslında Değil” yazımı okuyabilirsiniz. Bu sebeple içerik planınıza özel günleri ideal bir şekilde dağıtmalısınız. 30 günlük bir içerik planında 30 adet içeriğiniz olması gerekiyorsa bu içerik planında maksimum 3 ya da 4 adet özel gün yer almalı. Bunun da maksimum olduğunu iletmek istiyorum. Çünkü özel gün iletişimi önü alınmadığı sürece tüm markanın iletişimini ele geçirebilecek kadar zehirli bir konuya dönüşebiliyor. Sonra gün aşırı kendinizi “Kaynanalar Günü”, “Yeşil Almayı Büyükçe Isırma Günü” gibi günlere dair paylaşım yaparken bulabilirsiniz.

Markanızı ve hedef kitlenizi tanıyın ki doğru özel günleri iletişime ekleyebilin.

6. adım: Her güne dair bir not ekleyin
Her gün bir adet paylaşım yapılan bir sosyal medya planı yaptığınızı varsayalım. Aklınızdaki temel kategorileri yazdınız. Ardından bunları ay içindeki farklı günlere dağıttınız. Sonrasında özel günleri de özenle seçerek yine plana dahil ettiniz. Şu anda elinizde planın %30’unun temeli mevcut. Ancak %60’ı nasıl dolduracaksınız?

Örneğin ayın 1’inde alıntı paylaşacaksınız, 2’sine bir içerik yerleştiremediniz, 3’ünde de kütüphane paylaşımı var. Eğer powerpoint ya da excel üzerinde çalışıyorsanız bu günlerin kategorilerini hemen yanına yazın. Excel’de hazırlanıyorsanız soldan sağa sütunlar şu şekilde olabilir:

Tarih
Kategori
Paylaşım metni
Sosyal ağ
Görsel briefi ya da görsel
Tarih tahmin edeceğiniz üzere içeriğin hangi tarihte yayınlanacağı. Kategori ise az önce belirlediğimiz içeriklerimizin yapı taşı. Paylaşım metni bu içeriği paylaşırken ne diyeceğimiz. Sosyal ağ ise içeriğin hangi ağlarda paylaşılacağı. Buraya dikkat çünkü her içerik her ağda paylaşılmak üzere yapılmayabilir. Bir içeriği Instagram ve Facebook’ta paylaşıyorken Twitter’da paylaşmayabilir, bazı içeriklerinizi de yalnızca Twitter’a özel hazırlayabilirsiniz. İşte bu noktada sosyal ağın dinamiklerini doğru kullanabiliyor olmak devreye girer.

Görsel briefi ya da görsel dediğimiz kısım ise eğer bir tasarımcı ile çalışıyorsanız ona vereceğiniz briefin yer aldığı sütun. Eğer görselleri siz hazırlıyorsanız da içeriğe dair hazırladığınız görsel.

Powerpoint’te içerik planı oluşturuyorsanız sayfada sol üst ya da ortada içeriğin tarihi, hemen altında paylaşım metni, yine altında hangi ağda paylaşılacağı ve en altta ise kategorisi yer alabilir. Sağ tarafa ise görseli ekleyebilirsiniz.

7. adım: Paylaşım metinlerini hazırlayın
Benim işimi kolaylaştırdığını düşündüğüm akış tam olarak böyle. Önce hangi gün ne paylaşacağımı biliyorum ardından da o güne dair metni hazırlıyorum. Çünkü insanın kendini sınırlaması onun işini kolaylaştıran bir işe dönüşebiliyor bazen. Diyelim ki alıntı kategorisinin olduğu gündeyim. O halde hızlıca bir alıntı araştırması yapıp markaya uygun olduğunu düşündüğümü seçip ardından da ona uygun bir metin ile bir araya getiriyorum. Alıntıya paylaştığım video ya da görselde yer verebilirim ancak paylaşırken bu içeriği destekleyecek bir metne ihtiyacım var. O da benim paylaşım metnim. Tüm içerik planını hem belirlediğim kategoriler hem de destekçi kategorilerle doldurduktan sonra paylaşım metinleri ile bütünleştiriyorum.

İşte böylece içerik planının en temel hali hazır hale geliyor. Bu aşamadan sonra tasarıma geçilerek marka onayına doğru yol alınmış oluyor.

8. adım: Doğru brief verin ya da uygulayın
İçerik planında kategori ve paylaşım metinlerini yazmak zorlayıcı bir süreç ancak görsel, video ya da başka bir içerik hazırlamak oldukça zor. Ajanstaysanız ve tasarım ekibi ile çalışıyorsanız onlara içeriği doğru anlatabilmeniz gerekiyor ki uygun görseli ya da videoyu hazırlayabilsinler. Bu yüzden içerik planınızdaki görsel briefi alanını çok iyi doldurmanız gerekiyor.

Görsel briefinde mutlaka yer alması gereken alanlar:

İçeriğin hangi sosyal ağda paylaşılacağı: Çünkü bu kriter görselin hangi boyutlarda hazırlanabileceğiniz belirler.
İçeriğin hedefi: Satın alma mı, etkileşim mi yoksa başka bir hedef mi? Buna bağlı olarak görselde ya da videonun kapağındaki metinler dahi değişebilir.
İçeriğin odağındaki duygu: Paylaşım metnimiz ile tam olarak hangi duyguya ulaşmayı hedefliyoruz.
Örnekler: Daha önce bu içeriğe benzer bir içerik yapılmışsa bunu hatırlatacak ve görsel dünyada yardımcı olacak örnekler, linkler.
İçerikte mutlaka olması gerekenler: Bu bir logo olabilir, markanın sloganı olabilir ya da bir kampanya boyunca kullanmanız gereken etiketler olabilir. Hangisi olmazsa olmaz ise onun iletilmesi gerekiyor.
Bitiş tarihi: İçerik planını zamanında teslim etmek istiyorsanız tasarım ekibine iletmeniz gereken en önemli kriter. Hiçbir zaman için deadline olmadan iş yapmamanız gerektiğini içerik planlarınız yetişmediği ve markadan olumsuz geri dönüş aldığınızda görebiliyorsunuz.
Eğer “Ben Photoshop bilirim, Adobe programları benden sorulur…” diyorsanız tebrikler, bu aşamalardan geçmeden direkt olarak kendi görselinizi yaratmış ve planınıza eklemiş olursunuz.

9. adım: Mutlaka tüm içerikleri okuyun ve eleştirin
Bazı içerikleri yazarken aklımız çıksa da bir ikinci kez dönüp baktığımızda o kadar mutlu olmayabiliriz ya da dilbilgisi hataları ile dolu bir içerik üretmiş olabiliriz. Bu nedenle içerikleri onaya göndermeden önce mutlaka tekrar tekrar okumalı ve kontrolünü yapmalısınız. Aksi halde en büyük hatalardan birini gerçekleştirmiş olursunuz. Çünkü markadan size dönecek olan dilbilgisi hataları sizin içerik üreticiliğinize zarar verebilecek kadar kötü.

Aynı zamanda içerikleri okurken eleştirel bir gözle bakabilirsiniz. Bu da daha iyi içerikler yaratabiliyor olmanıza yardımcı olur. Çünkü bir okuyucu, bir tüketici gibi “Acaba ben bu içeriği beğenir miydim?”, “Bu içerik hedefine ulaşabilir mi?” gibi soruları kendinize karşı yanıtlayabilirsiniz her şey çok daha kolay olacaktır.

Son adım: İçeriklerinizi zamanlayın
Bu konuda biraz kırıcı olabilirim ancak yıl 2019. Artık içerikleri manuel olarak girmek çok özel nedenlere sahip değilsek oldukça anlamsız. Çünkü bir yandan içerikleri girerken diğer yandan e-postaya yanıt veriyor, gelen kullanıcı sorularını cevaplıyor ya da yorumları beğenmekle uğraşıyoruz. Bu nedenle gün içinde elimizi kolaylaştırabilecek her şey çok önemli. İçeriklerin zamanlanması da bunlardan biri.

İçerik yoğunluğunuza ve bütçenize uygun bir zamanlama aracı kullanabilir ya da uygulamaların kendi içindeki zamanlayıcılardan faydalanabilirsiniz. Facebook bildiğiniz gibi çok uzun zamandır içeriklerin zamanlanmasına izin veriyor. Twitter da Twitter Ads üzerinden bunun olmasına imkan sağlıyor. Instagram bu konuda en inatçıları olarak hayatına devam ediyor. Uygulama içinden değil de yalnızca üçüncü parti araçlarla zamanlama yapılabiliyor.

Ancak ne olursa olsun kendinize en uygun çözümü bulmanız gerekiyor. Aksi halde içeriklerin paylaşımı bile büyük bir külfete dönüşebiliyor.

Toparlarsak:

Hedef kitlenizi yakından tanıyın
Markanıza uygun kategoriler yaratın
Paylaşım metinlerinizi bu kategorilere uygun hazırlayın
Görsel brief’ine dikkat edin
Paylaşımlarınızı mümkün olduğunda zamanlayın
Ancak ne olursa olsun içinize sinmeyen bir içeriği markaya sunmaktan kaçının. Böylece her zaman doğru içeriklerle ilerlemiş olacaksınız.

İşinizi Kolaylaştıracak Sosyal Medya Araçları
Sosyal medya pazarlaması, markalar için günden güne önemi artan bir pazarlama kanalıdır. Markalar, etkili sosyal medya tekniklerine başvurdukları takdirde sosyal medyada hedef kitlelerine rahatça ulaşarak hem trafiklerini hem marka değerlerini artırabilir. Biz de bunun farkında olarak, Facebook, Twitter, İnstagram, Linkedin gibi kanallar üzerinde kullanarak hesaplarınızı daha kolay yönetebileceğiniz ve etkileşimlerinizi artırabileceğiniz sosyal medya araçlarını sizin için derledik. Peki nedir bu sosyal medya araçları?

Oneupapp

Oneupapp Sosyal medya araçları
Sosyal medya araçları dediğimizde planlama özelliği olmazsa olmazlardan.

Oneupapp sosyal medya postlarınızı ileri bir tarihe otomatize etmek ve bu postunuzu istediğiniz sıklıkla tekrar paylaşan bir araç. Üstelik bu postları kategorilere ayırıyor ve bu sayede kontrol ederken kafa karışıklığı yaşamıyorsunuz.

Bir haftayı hatta koca bir ayı önceden planlayabilirsiniz.
Bir postu istediğiniz sıkla tekrar edebilirsiniz. Örneğin, her cumartesi haftasonu postu attığınızı kabul edelim. Bu postu oneupapp ile otomatikleştirebilir, her hafta tekrar etmekten kurtulabilirsiniz.
Broadcast:
Broadcast tüm sosyal medya hesaplarınızı bir arada yönetmenizi sağlayan bir araç.

Broadcast
Oneupapp’da anlattığımız gibi bu aracımız da ileri bir tarihe postlarımızı planlayabiliyor ve bu postlarda video, resim ve gifleri de kullanabiliyoruz.
Takviminde önceden paylaşmış olduğunuz aynı zamanda planlamış olduğunuz postları kapsamlı bir şekilde görebilirsiniz.
Paylaşmış olduğunuz postların verilerini ayrıntılı olarak görebilirsiniz. Bu sayede hangi sosyal medyada ne kadar verimlisiniz sorusuna yanıt bulabilirsiniz.
Ayrıca bu aracın bir de Google chrome eklentisi var.
Sosyal medya hesaplarınızı tek başınıza yönetiyorsanız ücretsiz halinden yararlanabilirsiniz. Geliştirmek isterseniz aylık 10 dolar gibi bir ücreti var.

Buffer:
Buffer, sosyal medya araçları denildiğinde ilk akla gelen araçlardan bir tanesi. Facebook, Twitter, İnstagram gibi sosyal medya hesaplarınızı bir arada yönetmenizi sağlıyor.

Buffer
Ayrıca:

İçeriklerinizi ileriki bir tarihe planlama
İçeriğinizi tek tıkla farklı sosyal medya hesaplarında paylaşma
Farklı sosyal medya hesaplarınıza gelen yorumları ve mesajları tek bir panelde görebilme
Paylaşımınızı yaptıktan sonra ayrıntılı olarak analiz etme
gibi bir çok kolaylık sağlıyor. Buffer ücretli bir araç fakat sınırlı olarak ücretsiz sürümünden de yararlanabilirsiniz.

Canva:
Canva
Sosyal medyanın en kullanışlı araçları ndan biri olan Canva’da herhangi bir photoshop bilginiz olmadan özgün ve yüksek çözünürlüklü tasarımlar yapabilirsiniz. Ek olarak Canva’da mevcut olan tasarımlardan da faydalanabilir, düzenlemeler yapabilirsiniz.
Sosyal medya hesaplarına özgün boyutlarda tasarlayabilir, talep ettiğiniz formatta indirebilirsiniz.
Üstelik canvayı kullanmak için ise sadece üye olmanız yeterli!

Webstagram:
Webstagram instagram hesapları ve hashtaglari hakkında detaylı bilgi veren bir araç.

İşinizi Kolaylaştıracak Sosyal Medya Araçları
Dünyada ve ülkenizde en yüksek takipçili hesapları
Yine aynı şekilde en popüler, en fazla post atılmış hashtagleri
Ve istediğiniz anahtar kelimede popüler olan hashtagleri bulabilirsiniz.
Okuma Önerisi: Sosyal Medya Görünürlüğünüzü Nasıl Artırabilirsiniz?

hashtagsforlikes:
hashtagsforlikes da isminden anlayacağınız üzere instagram etkileşimlerinizi arttırmayı amaçlayan bir araç.

hashtagsforlikes
belirlediğiniz hashtagin popülerliğini kullanıldığı post sayısı ve bu postların aldığı ortalama beğeni gibi metriklerle açıklıyor.
bu hashtag ile en fazla hangi hashtagin kullanıldığını göstererek de size rehber oluyor.
linkeddominator:
Özellikle büyümekte olan işletmeler için; büyüme planlarınızdan biri Linkedin ise bu araç tam size göre.

linkeddominator
Linkeddominator ile

Birden fazla hesap yönetebilir
Anahtar kelimenize göre bağlantılarınızı geliştirebilir
İsteğinize göre bağlantıları gruplandırabilir
Bu bağlantılara ayrı ayrı mesajlar gönderebilir, networkünüzü geliştirebilirsiniz.
Tweriod:
Twitter’da Tweriod ile takipçilerinizi analiz edebilirsiniz.

İşinizi Kolaylaştıracak Sosyal Medya Araçları
Tweriod sizin ve takipçilerinizin tweetlerini kontrol ediyor ve size gün gün hangi saatler arasında post atmanız gerektiğini söylüyor. Bu sayede takipçilerinizi tanıyabilir, Twitter‘da daha iyi bir strateji geliştirebilirsiniz.

RiteTag:
RiteTag de Twitter etkileşimlerinizi artırmak üzerine bir araç.

Rite Tag
Görselinizi yüklediğinizde bu görselle alakalı olarak size hashtag önerileri sunuyor.
Ek olarak, belirlediğiniz bir hashtag’iniz varsa yine buna benzer önerileri oluyor.
Photoutils:
Photoutils
Photoutils sosyal medya postlarını basit düzeyde editlemeyi sağlayan bir araç. Websiteye görselinizi yükleyip istediğiniz şekilde düzenleyebilirsiniz fakat bu düzenlemeyi yalnızca masaüstünde yapabiliyorsunuz.

Yeniden boyutlandırma, kırpma, görsel boyutunu sıkıştırma ve görsel formatını değiştirme gibi düzenlemeler yapabilirsiniz. Bu düzenlenlemelerden sonra görseli istediğiniz sosyal medya platformuna uygun boyutlarda ve istediğiniz formatta indirebilirsiniz.

RemoveBG:
Remove Image Background -RemoveBG
RemoveBG görsellerinizin arka planını 5 saniye içerisinde hiçbir uğraş vermeden, profesyonel bir şekilde temizliyor. Görselinizi yükleyebilir ya da görselin url’sini RemoveBG’ye yapıştırabilirsiniz. Bu işlemin ardından görsele websitenize uygun veya istediğiniz herhangi bir arka planı ekleyebilirsiniz.

Scrola:
Scrola bir web sayfasında kaydırma yaparak video şeklinde ekran görüntüsü almanızı sağlayan bir araç. Hesabınızı oluşturduktan sonra istediğiniz sayfanın url’sini Scrola’ya yapıştırın. Ardından istediğiniz cihaza uygun bir şekilde (masaüstü, tablet, akıllı telefon) kaydırma hızını seçtikten sonra videonuz hazır olacaktır.

Bonus
Sosyal Köprü
İşinizi Kolaylaştıracak Sosyal Medya Araçları
Aynı içeriği farklı hesaplarda tek tek paylaşmak zamanınızı mı alıyor? İçerik Bulutu Sosyal Köprü aracı ile içeriğinizi tek bir panelden belirlediğiniz birden fazla sosyal medya hesabınızda ister hemen ister ileriki bir tarihe planlayarak paylaşabilirsiniz.

75 Farklı Sosyal Medya Sitesi
8 sene önceYazar Haydar Özkömürcü15 min read

Share

Peki Sosyal Medya siteleri bu ikisiyle mi sınırlı? Kesinlikle hayır. Sizin için yaklaşık 500 farklı sosyal medya sitesi içinden en çok kullanılan, şahsen en çok beğendiğim 75 farklı sosyal medya sitesini farklı kategorilerde tanıtmaya çalışacağım.

Share

Share

Herkesin dilinde bir Sosyal Medyadır gidiyor.

Sosyal Medya diyince artık tipik bir kalıbımız oldu. “Facebook ve Twitter gibi sosyal medya siteleri.”

Peki Sosyal Medya siteleri bu ikisiyle mi sınırlı? Kesinlikle hayır. Sizin için yaklaşık 500 farklı sosyal medya sitesi içinden en çok kullanılan, şahsen en çok beğendiğim 75 farklı sosyal medya sitesini farklı kategorilerde tanıtmaya çalışacağım.

1. Facebook

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Arkadaşlarınızla ya da benzer faaliyette bulunduğunuz kişilerle tanışmanıza ortak paylaşımlarda bulunmanıza yarayan bir sosyal medya sitesidir.
Kullanıcı Sayısı: 800.000.000

2. Twitter

Türü: Microblog
Nedir? 140 karakter sınırıyla (1 sms karakter sınırı) paylaşmak istediklerinizi yayınlayabileceğiniz bir microblogging sitesidir. Mini Blogda diyebiliriz.
Kullanıcı Sayısı: 300.000.000

3. WordPress

Türü: Blog
Nedir? En çok kullanılan Blog (Günce) yazma sitesidir. Ayrıca kısa yoldan web sitesi kurmanıza da imkan verir.

4. Badoo

Türü: Arkadaşlık Sitesi
Nedir? Yeni arkadaşlarla tanışmanıza yardımcı olan sitelerden en ünlüsüdür. Pek güzel bir ünvanı olmasa da insanlar halen yeni birileriyle tanışmak için Badoo kullanmakta.
Kullanıcı Sayısı: 133.000.000

5. Windows Live

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Var olan arkadaşlarınızla iletişime geçmek ve yeni arkadaşlar edinmenizi sağlamak amaçlı bir sosyal medya sitesidir. Msn kullanan herkesin bir Windows Live profili olsa da pek kullanmayı sevmeyiz millet olarak.
Kullanıcı Sayısı: 400.000.000

6. LinkedIn

Türü: Profesyonel Ağlar
Nedir? Sanal CV platformudur. İş dünyasındaki profesyonellerin kendi işleri ile ilgili verileri paylaştığı bir platformdur.
Kullanıcı Sayısı: 120.000.000

7. Bebo

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Facebook’a alternatif olabilecek zengin içerikli bir sosyal medya sitesidir. Bloglar, fotoğraflar, videolar ve şarkılar paylaşabileceğiniz yeni insanlarla tanışabileceğiniz ve var olan arkadaşlarınızla iletişime geçebileceğiniz bir sitedir.
Kullanıcı Sayısı: 117.000.000

8. Vkontakte

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Özellikle eski SSCB ülkelerinde yaygın olarak kullanılan bir sosyal medya sitesidir. Özellikle hitap ettiği ülkelerde genellikle Facebook’un ne olduğunu dahi bilmez insanlar bu site sayesinde. Arkadaşlarınızla iletişime geçmenizi, fotoğraf, video paylaşmanızı sağlayan bir sitedir.
Kullanıcı Sayısı: 110.000.000

9. Orkut

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Google tarafından yönetilen Brezilya ve Hindistan’da en çok kullanılan sosyal medya sitelerinden biridir. Arkadaşlarınızla fotoğraf ve video paylaşmanızın yanısıra yeni insanlarla da tanışmanıza olanak sağlar.
Kullanıcı Sayısı: 100.000.000

10. Myspace

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Biraz daha müzikle haşır neşir olanların daha çok kullandığı arkadaşlık sitesidir. Fotoğraf, video ve müzik paylaşmanıza olanak sağlar. Arkadaşlarınızla chat yapabilir bol bol müzik keşfedebilir, dinleyebilirsiniz.
Kullanıcı Sayısı: 100.000.000

12. Friendster

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? En eski sosyal ağ sitelerinden biridir. Şimdilerde daha çok online oyuna yönelmiştir. Eski popülerliğini kaybetmiş olsa da halen sadık bir kullanıcı kitlesine sahiptir.
Kullanıcı Sayısı: 90.000.000

13. Flixster

Türü: Film Eleştirmenliği
Nedir? Dünyada en popüler olan film eleştirmenliği sitesidir. Bir film hakkındaki tweetlerinizi otomatik olarak yorumlayıp ona göre not dahi verebilir sizin adınıza. Aynı zamanda diğer film eleştirmenleriyle de tanışmanıza olanak sağlar.
Kullanıcı Sayısı: 63.000.000

14. Odnoklassniki

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Vkontakte’nin ardından eski SSCB ülkelerinde en çok kullanılan arkadaşlık sitesidir. Giderek kan kaybediyor olsa da farklı dillere açılmamış olması ile kendi özelliğini muhafaza edebilmektedir.
Kullanıcı Sayısı: 45.000.000

15. Viadeo

Türü: Profesyonel Ağlar
Nedir? Daha çok sektörlerinde profesyonel olan kişiler tarafından kullanılmaktadır. Sitede sektörünüzden bir çok arkadaş edinebilirsiniz. Ayrıca bu site size iş kartları da sunmakta.
Kullanıcı Sayısı: 35.000.000

16. Flickr

Türü: Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? Yahoo tarafından yönetilen kanımca Yahoo şirketini ayakta tutan tek sitedir. Profesyonel fotoğraflarınızı saklayabileceğiniz, paylaşabileceğiniz kusursuz bir ortamdır. Pardon, GB kotasını belirli bir ücret vererek yükseltmek dışında kusursuz.
Kullanıcı Sayısı: 32.000.000

17. Last.fm

Türü: Müzik Keşfetme
Nedir? Ülkemizde girişi yasak olan ancak DNS ayarlarını değiştirerek girebileceğiniz oldukça kaliteli bir müzik keşfetme sitesidir. Hem şarkı arayıp bulabileceğiniz hem radyo dinleyebileceğiniz hem de Winamp, WMP gibi oynatıcılarla da birlikte çalışabilmektedir. Ayrıca siteden yeni arkadaşlıklar da edinebilir, arkadaşlarınızın müzik zevkini de inceleyebilirsiniz.
Kullanıcı Sayısı: 30.000.000

18. MyHeritage

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Türünün tek örneği de diyebiliriz aslında. Diğer Sosyal Ağ Siteleri yeni arkadaşlar edinmenizi sağlarken bu sitede aileniz hakkında bilgiler verip soy ağacınızı çıkarıyor ve arkadaşlarınızla paylaşıyorsunuz. Gizlilik problemi olmayan arkadaşlar mutlaka kullanmalılar.
Kullanıcı Sayısı: 30.000.000

19. Fotolog

Türü: Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? Google tarafından yönetilen Flickr’a alternatif olabilecek bir sitedir. Daha çok Güney Amerika’da ve İspanya’da popülerdir. Photoblog diye tanımlayabiliriz kendisini. Normal bloglarda nasıl yazılarla bir şeyler anlatıyorsak Fotologta da fotoğraflarla anlatıyorsunuz.
Kullanıcı Sayısı: 20.000.000

20. LiveJournal

Türü: Blog
Nedir? İlk Blog sitelerinden biridir. Ancak artık eski SSCB ülkelerinin dışında pekte popüler değildir. Özellikle son zamanlarda grafik paylaşımı konusunda lider haline gelmiştir.
Kullanıcı Sayısı: 17.500.000

21. Plaxo

Türü: Veritabanı
Nedir? Her birimizin birden fazla mail adresi, saklamak zorunda olduğu telefon numaraları gibi iletişim bilgileri var. Bunlar bir çok farklı kaynakta olabiliyor ve bir süre sonra ne neydi kimdi karıştırıyoruz. Plaxo bunların hepsini düzenliyor ve uygun bir veritabanı haline getiriyor. Outlook’unuzla da Gmail’inizle de Yahoo vb. adreslerinizle de entegre olabiliyor. Ancak spam mailler konusunda bazı kullanıcıların çekinceleri var. Bu nedenle çok güvenmiyorsanız üye olmamanızı tavsiye ederim.
Kullanıcı Sayısı: 15.000.000

22. Xing

Türü: Profesyonel Ağlar
Nedir? İşveren ve iş arayanların daha çok kullandığı bir sitedir. İş bağlantıları bulabilir, etkinlikler düzenleyebilir, sektörünüzle ilgili bilgiler edinebilir, şirketleri inceleyebilirsiniz. Tanımadığınız kişilerle arkadaşlık kurmak için pekte uygun bir site değildir uyarırım.
Kullanıcı Sayısı: 11.100.000

23. StumbleUpon

Türü: Sosyal Bookmarking
Nedir? İnternette sörf yapmak deyimine yepyeni bir anlam kazandırmış sitedir. Yeni siteler keşfetmek isteyen biri için bulunmaz nimettir. İlgi alanlarınıza dair öne çıkan siteleri sizin için bulan, arkadaşlarınızın hangi siteleri size tavsiye ettiğini gösteren ve yeni arkadaşlıklar kurabileceğiniz bir sitedir. Her geçen gün popülaritesi artmaktadır.
Kullanıcı Sayısı: 10.600.000

24. Foursquare

Türü: Yer Bildirimi
Nedir? “Karşılaşırsak görüşürüz tabi” cümlesini sevmeyen birileri tarafından hazırlandığına emin olduğum sitedir kendileri. Her gittiğiniz yer de bulunduğunuz yeri paylaşan ve paylaşımlarınıza göre size çeşitli madalyalar veren sosyal medya sitesidir.
Kullanıcı Sayısı: 10.000.000

25. DeviantART

Türü: Tasarım Paylaşımı
Nedir? Sanatçıların çizdikleri resimleri, çektikleri fotoğrafları vs. paylaşabildiği hatta satabildiği bir platformdur. Benzersiz resimler bulabilmek için de harika bir sitedir.
Kullanıcı Sayısı: 9.040.000

26. Delicious

Türü: Sosyal Bookmarking
Nedir? Hangi tarayıcıyı kullanıyor olursak olalım, hangi düzey internet kullanıcısı olursak olalım hepimiz bazı internet sitelerini sık kullanılanlara ekleriz. Delicious eklediğiniz bu siteleri tasnifleyip sizi takip eden kullanıcılarınızla paylaşıyor. Siz de takip ettiğiniz kullanıcıların favori internet sitelerini inceliyorsunuz.
Kullanıcı Sayısı: 8.822.921

27. My Opera

Türü: Blog
Nedir? Opera Tarayıcı kullananlar başta olmak üzere Blog yazabileceğiniz, Fotoğraflarınızı paylaşabileceğiniz, Opera’daki sık kullanılanlarınızı paylaşabileceğiniz ve yeni arkadaşlar edinebileceğiniz bir site.
Kullanıcı Sayısı: 7.300.000

28. LiveMocha

Türü: Dil Öğrenimi
Nedir? Dünyanın dört bir yanından her dilden insanın birbirine dil öğretmeye çabaladığı site. Biraz olsun temeliniz var ise bu temelinize büyük bir bina inşa edebilirsiniz bu sitede. Ancak başka amaçlarla gitmemenizi tavsiye etmekteyim hem orası da bozulmasın istediğimden hem de zaten keşfedilmiş bir site zaten.
Kullanıcı Sayısı: 5.000.000

29. SocialVibe

Türü: Sosyal Yardım
Nedir? Bir web siteniz ya da blogunuz mu var? Dünyaya bir hayrım dokunsun sitem sayesinde diyorsanız SocialVibe’ye üye olun. Uluslararası bir yardım kuruluşu seçin ve onun sponsorlu anketlerini yayınlayın. Onlar para kazansın siz de madalya.
Kullanıcı Sayısı: 435.000

30. Muxlim

Türü: Arkadaşlık Sitesi
Nedir? Dünyanın dört bir yanından Müslüman arkadaşlar edinmenizi sağlayan bir site. Yabancı olsun ama Müslüman olsun arkadaşım diyorsanız göz atmalısınız.
Kullanıcı Sayısı: 50.000

31. Tumblr

Türü: Blog / Microblog
Nedir? Girdilerinize yazı, fotoğraf, alıntı, link, sohbet, ses ve video ekleyebildiğiniz mini blog sitesidir. Blogger’a göre daha basit, Twittera göre daha uzun yazabildiğiniz arada bir sitedir.

32. Dailybooth

Türü: Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? Twitterda kendinizi 140 karakterle anlatırsınız, Dailybooth da ise fotoğrafınızla. Her gün bir fotoğrafınızı yükleyerek (Web cam ile çekerek daha çok) kendinizi tanıtır, o gün ne yaptığınızı vs. anlatırsınız. Özellikle ABD, Rusya ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde oldukça çok kullanılmakta bu site.

33. Goodreads

Türü: Sanal Kütüphane
Nedir? Last.fm ya da Fizy’den nasıl müzik dinleyebiliyorsak Goodreads’ten de kitap okuyabiliyoruz. Arkadaşlarımızın neler okuduğuna bakabiliyoruz. Kitaplara not verebiliyor, yorumlar yazabiliyor, Facebook zaman tünelimizde görüntületebiliyoruz. Tek problem daha çok İngilizce kitapların ağırlıkta olması.

34. Meetup

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Genelde sosyal ağ sitelerinin arkadaşlığı sanal dünya üzerine kuruludur ancak Meetup sizinle aynı şeylere ilgi duyan insanlarla gerçek hayatta buluşup tanışmanızı sağlamayı hedefler. Türkiye’de pekte fazla tanınmasa da oldukça yararlı arkadaşlıklar edinebilirsiniz bu site sayesinde.

35. Picasa

Türü: Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? Binlerce fotoğrafı ücretsiz olarak saklayabildiğiniz, paylaşabildiğiniz, yoruma açabildiğiniz, yer imi ekleyebildiğiniz bir Google servisidir. Aynı zamanda yüklediğiniz fotoğraflar gizlilik ayarlarınıza göre Google Plus hesabınızda da paylaşılabilir, görüntülenebilir.

36. Blogger

Türü: Blog
Nedir? Şahsen bir türlü ısınamasam da kendisine Türkiye’de en çok kullanılan Blog servisidir. Dilediğiniz her konuda dilediğinizi yazabilir en önemlisi blogunuza Adsense ile reklam alabilir para kazanabilirsiniz.

37. Youtube

Türü: Video Paylaşımı
Nedir? YouTube üç Amerikalı iş arkadaşının (Chad Hurley Steve Chen ve Jawed Karim) eğlence için açtıkları daha sonra Google tarafından 1.65 milyar dolara satın alınan, kısaca “Video Paylaşım Sitesi” olarak adlandırabileceğimiz bir web sitesidir. Web sitesi yaklaşık 200 milyon video barındırmakta.

38. My Yahoo!

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Dünyanın en büyük e-posta servislerinden biri olan Yahoo’nun Facebook’a benzer çalışması My Yahoo. Chat yapabilir, günlük falınıza bakabilir, arkadaşlar ekleyebilir, yeni müzikler keşfedebilir, oyunlar oynayabilir, iş dahi bulabilirsiniz. Sayısız farklı Yahoo! servisine ulaşabilirsiniz. Sayısız derken 79 ayrı servisi kastediyorum. Her ay 700 milyon insanın ziyaret ettiği dev bir site kendisi.

39. Digg

Türü: Sosyal Bookmarking
Nedir? Ayda sadece Amerika’dan 4 milyon benzersiz ziyaretçi alan Sosyal Bookmarking türünde lider sitelerden biri. İnternette güzel bir link bulduğunuzda burada sizi takip edenlerle paylaşıyorsunuz. Daha çok teknoloji alanında yeni haberlerin paylaşıldığı bir site kendisi. Ancak son zamanlarda Twitter’ın patlaması ile biraz daha geri planda kaldı bu site. Tabi kendisini yenilemeye devam ediyor bu da demek oluyor ki henüz silinmeyecek internet dünyasından.

40. Reddit

Türü: Sosyal Bookmarking
Nedir? Digg’e göre biraz daha basit Türkçe desteği bulunan bir Sosyal Bookmarking sitesi. Link paylaşımlarının dışında internet sitesi sahipleri kendi sitelerini Redditte oylamaya da sunabiliyor. Böylelikle sürekli bir ziyaretçi akını da kazanmış oluyorlar. Ama açıkçası bana oldum olası karışık gelmektedir bu site.

41. Technorati

Türü: Blog / Sosyal Bookmarking
Nedir? İnternetteki tüm blogları tarayarak size aradığınız sonucu verir. Bunun dışında blog sahibiyseniz ki bu yazıyı ilgilenip okuduğunuza göre öylesinizdir kendi blogunuzu ekleyerek hitinizi arttırabilirsiniz.
Kullanıcı Sayısı: 113.000.000 farklı blog

42. SlideShare

Türü: Dosya Paylaşımı
Nedir? PowerPoint, PDF, OpenOffice ve Keynote türü sunumların paylaşılabildiği bir sosyal medya sitesidir. Youtube’da nasıl video paylaşımı yapılıyorsa burada da Slayt paylaşımı yapılıyor.
Kullanıcı Sayısı: 16.000.000

43. PhotoBucket

Türü: Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? Ücretsiz fotoğraflarınızı saklayabileceğiniz, paylaşabileceğiniz, yeni arkadaşlar edinebileceğiniz bir fotoğraf paylaşım sitesi. Twitter ile anlaşması gereği Twitter da yüklediğiniz fotoğraflar da PhotoBucket altyapısı ile paylaşılmakta. Aynı zamanda slayt ve video da barındırabilmektesiniz sitede.

44. Vimeo

Türü: Video Paylaşımı
Nedir? Youtube’a göre daha kullanışlı ve video kalitesi daha yüksek olan video paylaşımı sitesidir. HD ve HTML5 desteği bulunmaktadır. Sakıncalı içeriklere ya da çalıntı videoların yüklenmemesine özveri ile dikkat edilmektedir bu sitede. Yani Youtube gibi karışık, içinden ne çıkacağı belli olmayan videolara rastlayamazsınız.
Kullanıcı Sayısı: 1.000.000

45. FriendFeed

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Twitter’a arayüz olarak oldukça benzeyen, Türkçe desteği olan, bir çok sosyal medya sitesindeki hesabınızı aynı yerden takip edebileceğiniz kullanışlı bir site. Facebook tarafından işletilmekte olan bu sitenin en çok Türkiye’den kullanıcısı bulunmakta.

46. Hi5

Türü: Arkadaşlık Sitesi
Nedir? Tagged adlı bir başka Arkadaşlık sitesi tarafından satın alınmış ayda 47 Milyon ziyaretçi alan bir arkadaşlık sitesi. Bol bol oyun oynayabileceğiniz ve arkadaş bulabileceğiniz bir site. En çok Orta Amerika ve Güney Amerika’da kullanılmakta.

47. iLike

Türü: Müzik Keşfetme
Nedir? Sevdiğiniz sanatçıları, şarkıları “ilike” layıp size sizin tercihlerinize uygun başka şarkı ve şarkıcılar sunan, yeni arkadaşlarla tanışmanızı ve arkadaşlarınızla müzik deneyimlerinizi paylaşabilmenize imkan verir.
Kullanıcı Sayısı: 60.000.000

48. GrooveShark

Türü: Müzik Keşfetme
Nedir? Ayda 160 Milyon şarkı paylaşılan, bilgisayarınızdaki şarkılarınızı aktarabildiğiniz, size uygun şarkıları bulup size sunan ve arkadaşlarınızla paylaşabilmenizi sağlayan bir site.
Kullanıcı Sayısı: 35.000.000

49. Posterous

Türü: Blog
Nedir? Mail adresinize gelen güzel mailleri post@posterous.com‘a atmanız ile Posterous hesabınızdaki blogunuza direkt olarak yeni post şeklinde geçiren servistir.

50. Designmoo

Türü: Tasarım Paylaşımı
Nedir? Grafik dizayn ile uğraşan insanların çalışmalarını paylaşabildiği bunlar hakkında bloglar yazabildiği daha çok bu konuda profesyonel, elit diyebileceğimiz insanların bulunduğu bir sitedir.

51. Google Reader

Türü: Feed
Nedir? Sevdiğiniz blogları, haber sitelerini ve sayısız farklı RSS servisini okuyabileceğiniz Google servisidir. Emin olun üç günde ulaşabileceğiniz içeriğe bir saatte ulaşabilmenizi sağlar.

52. DailyMotion

Türü: Video Paylaşımı
Nedir? Youtube’un ardından dünyada en çok kullanılan video paylaşım servisidir. Aslen Fransa kaynaklı bir site olan Dailymotion’un HTML5 desteği de bulunmakta.

53. Scribd

Türü: Dosya Paylaşımı
Nedir? Milyonlarca farklı kitap, tez ve döküman bulabileceğiniz, indirebileceğiniz, okuduğunuz ve eklediğiniz dökümanları arkadaşlarınızla paylaşabileceğiniz oldukça kaliteli bir dosya paylaşım sitesidir.

54. TripIt

Türü: Yer Bildirimi
Nedir? Çok sık seyahat eden biriyseniz eğer gittiğiniz her yer ile ilgili deneyimlerinizi paylaşma ihtiyacı hissedeceksinizdir. İşte bu site tam size göre. Arkadaşlarınızla gittiğiniz, gördüğünüz yerlerle ilgili her deneyiminizi paylaşabilir, kaç km gittiğinizin de hesabını yapabilirsiniz.

55. Fizy

Türü: Müzik Keşfetme
Nedir? Günde 600.000 kullanıcının ziyaret ettiği çok rahatça müzik dinleyebileceğiniz, arkadaşlarınızla paylaşabileceğiniz Türk yapımı bir sitedir.

56. Connect

Türü: Arkadaşlık Sitesi
Nedir? Daha çok eski SSCB ülkelerinde kullanılan arkadaşlık sitesi. Kullanıcıların fotoğraflarına not verme özelliği ile de oldukça ilginç bir sitedir.

57. Threewords

Türü: Micro Blogging
Nedir? “Hadi ben üç kelime ile anlat” diye saçma bir cümle duymuştum eskiden. Sanırım o cümleyi biri daha duymuş ve bu siteyi kurmuş. Eğlenmek için iyi bir site. Arkadaşlarınız sizi 3 kelime ile tanımlıyor siz de arkadaşlarınızı 3 kelime ile tanımlıyorsunuz ama merak etmeyin tamamen anonim olarakta yazabiliyorsunuz.

58. Gravatar

Türü: Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? Onlarca farklı web sitesinde üyeliğiniz varsa ya da çeşitli yerlerde kendi adınızla yorum yazmak istiyorsanız avatar fotoğrafınız da olsun kendi adımla yazayım iletişim bilgilerimde bulunsun diyorsanız sizin için yapılmış bir site. WordPress kullanıcılarının çoğu bu servisi kullanmaktadır.

59. DesignFloat

Türü: Tasarım Paylaşımı
Nedir? Grafik tasarım, interaktif tasarım, endüstri ürünleri tasarımı, kimlik ve markalama, dijital sanat, baski tasarımı, tipografi, web tasarimi, CSS örneklemeleri ve dersleri, galeriler vb. gibi sayısız türde hazırlanan tasarımlarınızı paylaşabilmenize ve paylaşılanları incelemenize fırsat tanıyan harika bir site. Üstelik bu tasarımcılarla da tanışabilmenizi sağlamakta.

60. Dzone

Türü: Tasarım Paylaşımı
Nedir? Yazılımcılar ve Web Tasarımcılar için bulunmaz bir nimettir. Binlerce farklı çalışmadan dilediğinizi indirebileceğiniz teknoloji dünyasındaki son gelişmeleri size mail olarak atan ve Refcardz adlı hizmeti size sunan profesyonellere yönelik bir sitedir.

61. Coroflot

Türü: Profesyonel Ağlar
Nedir? Tasarım üzerine bir iş arıyorsanız CV’niz de şunları şunları yaptım/yapabilirim diye anlatmak oldukça zor olacaktır. Coroflot’a tasarımlarınızı yükleyin ve işvereninize linkinizi gönderin o incelesin yaptıklarınızı. Ayrıca çok fazla sayıda özgün çalışma da bulabilirsiniz bu sitede.

62. Tutorial9

Türü: Dosya Paylaşımı
Nedir? Adobe Illustrator, Photoshop, Fotoğrafçılık, Fireworks ve Web Tasarımı konusunda dersler anlatabildiğiniz ve alabildiğiniz okudukça ve yazdıkça çeşitli stickerlar kazandığınız, öğretmen ve öğrencilerle tanışabildiğiniz ve en önemlisi PS brushları, icon paketleri, wordpress temaları gibi kolay bulunmayan içerikleri ücretsiz indirmenize olanak sağlayan oldukça hoş bir arayüze sahip site. Tek kusuru İngilizce olması.

63. DayTum

Türü: Micro Blogging
Nedir? Kısa süre önce Facebook tarafından satın alınan Daytum katıldığınız etkinlikleri, uğraştığınız şeyleri kaydeder ve size istatistikler şeklinde tekrar gösterir. İster Twitter’da yazdıklarınızdan ister Daytum’a girdiklerinizden çeşitli veriler koyar önünüze. İçeceklerden yola çıkacak olursak her kahve, çay, kola içişinizde giriş yaparsanız bunların istatistiğini size veriyor ve arkadaşlarınızla paylaşıyor.

64. Dribbble

Türü: Tasarım Paylaşımı
Nedir? Tasarım işiyle uğraşanların çalışmalarını paylaştığı davet sistemiyle üye olunabilen oldukça elit bir site. Ancak çalışmaları davetiyesiz de görüp oylayabiliyorsunuz. Özellikle seçtiğiniz renge göre resim arama özelliği oldukça etkileyici. Farklı tasarımcılarla tanışmak için de oldukça güzel bir site.

65. Forrst

Türü: Tasarım Paylaşımı
Nedir? Forest(orman) kelimesinden türetilmiş isminden de anlayabileceğimiz gibi her türlü tasarımın bulunabileceği bir sitedir. Tasarımlarınız hakkında açıklayıcı yazılar da yazabilirsiniz. Web Tasarımı konusunda daha önce hiç görmediğiniz onlarca farklı kod ile de karşılaşabilirsiniz burada.

66. Gdgt

Türü: Sosyal Ağ Siteleri / Değerlendirme
Nedir? “Şu marka bilgisayar alacağım ama iyi midir kötü müdür bilmiyorum” cümlesine verilecek cevap bu site olmalı. Kullandığınız her ürünü özelliklerine göre oylayın. Bu ürünler hakkında sorular sorun, cevaplayın. İnsanları takip edin ve çeşitli ürünler hakkındaki fikirlerini öğrenin.

67. Behance Network

Türü: Tasarım Paylaşımı / Profesyonel Ağlar
Nedir? DeviantArt gibi öyle herkesin üye olup ne bulursa paylaştığı bir site değil. Çok daha kaliteli çok daha profesyonel bir site. Eğer gerçekten profesyonel iseniz buradaki portföyünüzden etkilenen büyük şirketlerden iş teklifi almanız mümkün. Bu siteye tasarımcı olarak girebilmek oldukça zor bir iş ancak normal kullanıcı olarakta girebilmeniz mümkün.

68. Care2

Türü: Sosyal Yardım
Nedir? Tüm gün bilgisayar başında otururken birine bir faydam dokunsun istiyorsanız burası size göre. Tüm büyük uluslararası yardım kuruluşlarına bu siteden yardım edebilir, evcil hayvanınızla ilgili özel bilgiler edinebilir, sağlıklı yaşam hakkında bolca yeni şey öğrenebilirsiniz.
Kullanıcı Sayısı: 9.960.000

69. Panoramio

Türü: Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? Google Maps için Google tarafından satın alınmış çevrenizdeki mekanların fotoğraflarını paylaşabileceğiniz bir site. Evinizin önünü çektiğiniz fotoğraf mutlaka birinin işine yarayacaktır. Çektiğiniz fotoğraflar değerlendirmeye alınmakta ve uygun görünenler Google Maps’te yayınlanmakta.

70. Foodspotting

Türü: Fotoğraf Paylaşımı / Değerlendirme
Nedir? Bu site kendini gurme hissedenler için. Gittiğiniz restorandaki yemeğinizin resmini çekip yayınlıyorsunuz. Biz daha çok bunun için Foursquare kullanıyoruz ama “yemek” yemek için Foodspotting kullanmakta fayda var.

71. Kaboodle

Türü: Online Alışveriş / Tasarım Paylaşımı / Blog
Nedir? Daha çok bayanlar için tasarlanmış bir site. Moda ile ilgili son trendler, makyaj malzemelerinin ayrıntılı incelemeleri vb. (şahsen çok anlayamadığım) aynı zamanda ürünlerinde satışa çıkarılabildiği bir sosyal medya sitesi. Tabii her sosyal medya sitesinde olduğu gibi yeni arkadaşlar da edinebilmektesiniz burada.

72. Chime.in

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Bugüne dek hep arkadaşlarımızı ekledik sosyal ağ sitelerinde ya da fotoğraflarına bakıp ekledik. Bu site ise size ortak ilgi alanlarınızdaki insanları sunuyor. Timeline yerine Chimeline ismi koymuş olmaları da ayrı hoşuma gitti açıkcası.

73. Instagram

Türü:Fotoğraf Paylaşımı
Nedir? En popüler iPhone uygulamalarından biridir. Çektiğiniz fotoğraflara çeşitli efektler uygulayabilir anında paylaşabilirsiniz. Sizi takip edenlerle de fotoğraflar üzerine yorumlaşabilirsiniz.
Kullanıcı Sayısı: 10.000.000

74. Path

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? Facebookta ilkokul arkadaşlarınızdan hatta anasınıfı arkadaşlarınızdan sıkıldınız ve küçük bir networkte mi takılmak istiyorsunuz? Path size göre. Sadece 50 arkadaş ekleme sınırı ile dilediğinizi paylaşabilirsiniz. Şu anda sadece iPhone ve Android ile çalışmakta.
Kullanıcı Sayısı: 300.000

75. So.cl

Türü: Sosyal Ağ Siteleri
Nedir? 2011’in sonunda hizmete giren ve henüz yepyeni olan Microsoft hizmeti. Esasen Facebook ve Google+ ile rekabet etmek için hazırlanmış ama pekte tutmayacağını düşündüğüm fakat Google Plus’ı sevmediyseniz ve çoklu video görüşmeleri yapmak istiyorsanız mutlaka denemelisiniz.

12 Eki 2020

Collaboratively negotiate

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

12 Eki 2020

Uniquely develop quality catalysts

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

12 Eki 2020

Intrinsicly plagiarize interactive

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

12 Eki 2020

Distinctively provide access to backend

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

Synergistically supply global testing procedures through ethical scenarios. Assertively develop empowered customer service and sticky leadership. Enthusiastically parallel task principle-centered portals via multimedia based scenarios.
Synergistically negotiate dynamic total linkage after sticky information. Objectively monetize 2.0 manufactured products and open-source web-readiness.Dynamically recaptiualize corporate “outside the box” thinking with worldwide e-commerce.

Necaweb her hakkı saklıdır.
Üstte Git